menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE İMAL VE TİCARETİ SUÇLARI

13 17
08.01.2026

Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı sadece bireyi etmemekte olup yaygın olarak kullanımı toplum üzerinde de olumsuz sonuçlar doğurmaktadır. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişiler, genel olarak uyuşturucudan psikolojik ve fizyolojik olarak etkilendikleri için davranışlarını kontrol yeteneğini kaybederek suç işlemekte ve bu nedenle toplum düzeni bozulabilmektedir. Uyuşturucu veya uyarıcı madde krizine giren kişinin, bu maddeyi alabilmek için suça sürüklenerek hırsızlık, yağma gibi suçları gerçekleştirdiği uygulamada gözlemlenmektedir[1].

Uyuşturucu veya uyarıcı madde tanımı TCK’da yapılmamış olup uyuşturucu veya uyarıcı maddelerinin çeşitlenmesi ve eylemlerin cezasız kalmaması açısından bu tanımlama işin uzmanı olan kurumlara bırakılmıştır. Ancak verdikleri psikolojik ve fizyolojik zarar açısından uyuşturucu veya uyarıcı maddelerden olan eroin, kokain, morfin, baz morfin, sentetik kannabinoid ve türevleri, sentetik katinon ve türevleri, sentetik opioid ve türevleri veya amfetamin ve türevleri yasada sayılmak suretiyle nitelikli hal olarak düzenlenmiştir.

Uyuşturucu veya uyarıcı maddeler verdikleri zararlar gözetildiğinde modern çağın en büyük problemi olup bireyi, toplumu ve insanlığı tehlikeye sokması nedeniyle uyuşturucu ile mücadele multi disipliner bir konudur. Eğitim ile başlayıp koruyucu tıp ile etkinleşerek yargının fonksiyonları ışığında ile caydırıcı ve ıslah edici bir politika üretilmelidir.

Ceza Hukukumuzda uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma ve temininin suç hâline getirilme nedenleri genel olarak şunlar olup bireye veya topluma verdiği zararın yanı sıra, bireyin ve toplumun geleceğine, ortak değerlerine, ahlaka ve genel sağlığa verdiği zararlardır[2].

Uyuşturucu ve uyarıcı madde suçları 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 188, 190 ve 191. maddelerinde düzenlenmiş olup TCK’nın 188. maddesinde uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, TCK’nın 190. maddesinde maddelerin kullanılmasını kolaylaştırma, TCK’nın 191. maddesinde ise uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin ticari maksat olmaksızın satın alınıp kabul edilmesi, kullanılması ve bulundurması eylemleri suç olarak düzenlenmiştir. Ayrıca Türk Ceza Kanunu’nun 189. maddesinde tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanması ve 192. maddesinde de, uyuşturucu ve uyarıcı madde suçlarında etkin pişmanlık hâlleri ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu TCK’nın 188. maddesinde şöyle düzenlenmektedir;

(1) Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç eden kişi, yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis ve iki bin günden yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(2) Uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı fiilinin diğer ülke açısından ithal olarak nitelendirilmesi dolayısıyla bu ülkede yapılan yargılama sonucunda hükmolunan cezanın infaz edilen kısmı, Türkiye'de uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı dolayısıyla yapılacak yargılama sonucunda hükmolunan cezadan mahsup edilir.

(3) Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulunduran kişi, on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Ancak, uyuşturucu veya uyarıcı madde verilen veya satılan kişinin çocuk olması hâlinde, veren veya satan kişiye verilecek hapis cezası on beş yıldan az olamaz.

(4) (a) Yukarıdaki fıkralarda belirtilen uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin eroin, kokain, morfin, baz morfin, sentetik kannabinoid ve türevleri, sentetik katinon ve türevleri, sentetik opioid ve türevleri veya amfetamin ve türevleri olması,

b) Üçüncü fıkradaki fiillerin; okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi, hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.

(5) Yukarıdaki fıkralarda gösterilen suçların, üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, verilecek ceza bir kat artırılır.

(6) Üretimi resmi makamların iznine veya satışı yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olan ve uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran her türlü madde açısından da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır. Ancak, verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir.

(7) Uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmamakla birlikte, uyuşturucu veya uyarıcı madde üretiminde kullanılan ve ithal veya imali resmi makamların iznine bağlı olan maddeyi ülkeye ithal eden, imal eden, satan, satın alan, sevk eden, nakleden, depolayan veya ihraç eden kişi, sekiz yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adlî........

© Hukuki Haber