Boşanma veya ayrılık sonrasında velayet tek bir ebeveyne bırakıldığında, birçok aile birkaç yıl içinde ikinci bir kırılma noktasıyla karşılaşıyor: iş değişikliği, yeniden evlilik ya da yurt dışına yerleşme isteği nedeniyle çocuğun yaşadığı şehrin değişmesi. 2026 itibarıyla aile mahkemelerinde bu tür ihtilaflar, boşanma davasının kendisi kadar sık gündeme geliyor; çünkü Türk Medeni Kanunu velayet hakkını düzenlerken şehir değiştirme ya da yurt dışına çıkış konusunda açık ve tek bir cümlelik bir sınır koymuyor. Bu belirsizlik, hem velayeti elinde tutan ebeveyni hem de diğer ebeveyni endişeye sürüklüyor.

Velayet Sahibi Ebeveynin Yerleşim Yeri Belirleme Yetkisi

TMK m. 339 uyarınca velayet hakkına sahip ebeveyn, çocuğun bakımı, eğitimi ve yerleşim yerinin belirlenmesi konusunda karar verme yetkisine sahiptir. Bu, kanunun açıkça tanıdığı bir haktır ve kural olarak diğer ebeveynden ayrıca izin alınmasını gerektirmez.

Somut bir örnek üzerinden düşünelim: İstanbul’da yaşayan ve velayeti kendisinde olan bir anne, aldığı yeni bir iş teklifi nedeniyle İzmir’e taşınmak istiyor. Baba, hafta sonları düzenli olarak çocuğunu görmeye alışmış durumda ve bu taşınmayı engellemek istiyor. Kanun metnine bakıldığında anne, çocuğun yerleşim yerini değiştirme konusunda yasal olarak yetkili; ancak bu yetki, aşağıda değineceğimiz sınırlarla birlikte okunmalı.

Yerleşim Yeri Özgürlüğü ile Kişisel İlişki Hakkının Çatışması

Burada mesele, tek bir maddeyle değil, iki farklı hakkın birlikte değerlendirilmesiyle çözülüyor. Velayeti olmayan ebeveynin kişisel ilişki kurma hakkı, TMK m. 323 ve 324’te güvence altına alınmıştır ve bu hak, velayet sahibinin tek taraflı kararlarıyla fiilen ortadan kaldırılamaz.

Uygulamada tartışmalı olan nokta tam da burası: Şehir değişikliği kararı, gerçekten iş veya aile nedeniyle mi alınıyor, yoksa diğer ebeveynle olan ilişkiyi zorlaştırmak için bir araç olarak mı kullanılıyor? Mahkemeler, salt “kanunda izin şartı yok” mantığıyla hareket etmek yerine, taşınmanın gerçek amacını ve çocuğun diğer ebeveynle ilişkisine etkisini birlikte tartıyor. Kanaatimce doğru yaklaşım da budur; çünkü velayet, ebeveynin kişisel........

© Hukuki Haber