Bordrosunda beklenmedik bir kesinti gören çalışanların sayısı hiç az değil, Adalet Bakanlığı verilerine göre Türkiye’de icra dairelerindeki dosya sayısı 20 milyonu aşmış durumda ve bu dosyaların önemli bir kısmı maaş haczi olarak sonuçlanıyor. Peki işvereniniz bordronuzdan ne kadarını kesebilir, emekli maaşınız da aynı kurala mı tabi? 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 83. maddesi, bu sorunun cevabını net bir sınırla veriyor: kural olarak maaşın dörtte birinden fazlası haczedilemez.

Ama “kural olarak” ifadesi burada kritik: nafaka gibi bazı alacaklarda bu sınır tamamen ortadan kalkabiliyor. Emekli maaşında ise durum çalışan maaşından farklı işliyor. Bu rehberde bordronuzu veya emekli maaş dekontunuzu elinize aldığınızda neye bakmanız gerektiğini adım adım anlatıyoruz.

Maaş Haczinde Genel Kural: Dörtte Bir Sınırı Nedir?

İcra ve İflas Kanunu’nun 83. maddesi, maaş, ücret ve benzeri gelirlerin haczinde işçiyi ve memuru tamamen gelirsiz bırakmayı yasaklar. Kural şudur: alacaklı, borçlunun maaşının dörtte birinden fazlasına haciz koyduramaz; geri kalan dörtte üç, borçlunun ve ailesinin geçimi için dokunulmaz kabul edilir.

Somut bir örnek: Bahçelievler’de bir mağazada çalışan Volkan’ın net maaşı 30.000 TL. Adına açılan icra dosyası kesinleştiğinde, işverenine gelen haciz müzekkeresi maaşının en fazla 7.500 TL’sini kesebilir; kalan 22.500 TL her ay eksiksiz hesabına yatmaya devam eder. Birden fazla haciz dosyası olsa bile toplam kesinti yine bu dörtte birlik sınırı aşamaz, dosyalar sıraya girer.

Bunu Biliyor Muydunuz?

Dörtte bir sınırı sadece net maaş üzerinden hesaplanır; yol, yemek gibi bazı sosyal yardımların haciz açısından değerlendirmesi işin niteliğine göre değişebilir. Bordronuzdaki kesinti kalemlerini anlamıyorsanız bir uzmana danışmakta fayda var.

Maaş haczinde kesinti tutarı, net ücretin dörtte biriyle sınırlıdır.

Emekli Maaşında Haciz Sınırı Farklı mı?

Evet, oldukça farklı işliyor. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 93. maddesi uyarınca SGK tarafından bağlanan emekli aylıkları kural olarak haczedilemez. Yani normal bir ticari borç, kredi kartı borcu veya senet borcu için emekli maaşınıza doğrudan haciz konulamaz, bu, çalışan maaşındaki dörtte bir kuralından çok daha güçlü bir korumadır.

Emekli olan Necla Hanım’ın örneği bunu iyi anlatıyor: yıllar önce kefil olduğu........

© Hukuki Haber