Sorumluluk ve suçluluk duygusu arasındaki fark
Bu hafta birçok yazımda değindiğim bir konu olan sorumluluk duygusu taşıma ve sorumluluk üstlenebilme becerisinin çarpıtılmış biçimine, yani suçluluk duygusuna değinmek istedim.
Önce sorumluluk duygusundan başlayacak olursak; yaşam boyunca yaptığımız seçimler ve eylemlerimiz söz konusu olduğunda, bunların sorumluluğunu tümüyle üstlenebilmeyi bir ruhsal olgunluk seviyesi göstergesi olarak kabul edilebiliz. Neden bu bir olgunluktur? Çünkü kendimizi kusursuz görmek isteyen yanımıza rağmen, gerçeklerle yüzleşme cesareti gösterir ve bazı durumlarda aslında bal gibi de başka seçimler yapabileceğimizi ve başka türlü de davranabileceğimizi ve bunu yapamadığımız için belki de istemediğimiz sonuçlara maruz kaldığımızı kabul ederiz. Yani başka alternatifler de mevcut iken biz en rahat/zahmetsiz olanı seçer ve sonuçlarına katlanırız; bunun adı "yapılan seçimin sorumluluğunu üstlenmek"tir. "Şu sebepten ya da bu sebepten öyle yapmaya mecbur kaldım" gibi ifadelere sığınmamak, "o zaman böylesi benim için daha kolaydı, diğer seçeneği göze alamadım/mücadele etmek istemedim/kendime güvenemedim" gibi dürüst ve cesur ifadeler kullanmak sorumluluk üstlenmektir, olgunluktur.
Sorumluluk üstlenmek, aynı zamanda sorumluluk duygusu taşımanın bir sonucudur. Sorumluluk duygusu taşıyan insanlar, yaşamları boyunca otantik (şahsına münhasır) kişisel değerlerinin ve vicdanlarının sesinin rehberliğinde davranırlar. Gönüllü olarak üstlendikleri görevleri hakkını vererek, ellerinden gelenin en iyisini ortaya koyarak, yarım bırakmadan, özenle yerine getirirler. Takdir veya kabul görmek adına asla altından kalkamayacakları sorumlulukların altına girmeye çalışmazlar; kapasitelerinin bilincinde oldukları için sınırlarını aşacak taleplere hayır demeyi de başarabilirler. Kendilerini aşacak sorumluluklara hayır derken de kendilerini kötü hissetmezler çünkü bu taleplere evet demenin kendilerine verdikleri değere ters düşeceğini iyi bilirler.
Gelelim sorumluluk duygusunun nasıl olup da bir gün suçluluk duygusuna dönüşebildiğine... Yukarıda açıklamaya çalıştığım........
