Ruhumuzun sığınağı: Evlerdeki can dostlar |
Günü kurtarma telaşı içinde hepimiz; rakamlar, enflasyon oranları ve bütçe açıklarına kilitlenmiş durumdayız. Bütçemizi denkleştirmeye çalışırken 'yaşam kalitemiz' ve 'ruh sağlığımız' yerinde mi, bilmiyorum. Sonuçta ekonomi dediğimiz şey rakam ve harcama kalemlerinden oluşuyor ancak nihai amaç insanın 'iyi yaşaması' olmalı. Geleneksel iktisat her şeyi para, enflasyon sepeti ve gayri safi yurt içi hasıla üzerinden okusa da aslında uzun zamandır ‘Well-being / İyi oluş’ ekonomisi tartışılıyor.
Ve bence, insanın ‘iyi oluşuna’ en büyük katkıyı, tüylü dostlarımız evcil hayvanlar sağlıyor.
Mesela; 1970'lerin başında Butan Krallığı'nın 4. Kralı Jigme Singye Wangchuck tarafından ortaya atılmış, uluslararası kalkınma literatürüne kazandırılan ‘Gayri Safi Millî Mutluluk’ kavramının Türkiye’deki kaynağı; bence evcil hayvanlar olmalı.
Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü’nün (OECD) Daha İyi Yaşam Endeksi’nde ise Türkiye’nin 'sosyal bağlantılar' sütununun yukarıda olması; bu coğrafyada insanı ayakta tutan eş, dost, akraba ağları, komşuluk ilişkileri ve kalabalık aile bağlarını aklımıza getiriyor. Oysa rakamlara yansımayan ve sorgulanmayan başka bir bağ daha var bence. ‘Öznel iyi oluş’ alanımızda yer alan ve klasik sosyalleşme kalıplarından farklı olarak ruhu en çok sağaltan başka bir şey; yani evcil hayvanlarımız.
Ömre katılan zenginlik
İnsan ilişkilerinin yorgunluğundan, hayatın karmaşasından kaçıp sığındığımız 'öznel iyi oluş' alanımızda evcil hayvanla yaşamak; insanın kendisi ve tabiatla kurduğu saf bir köprü. Eve adım attığımızda içimize doğan neşe ve huzur. Onlar; enflasyon sepetini, hanehalkı geçim sıkıntısını ve artan masrafları konuşurken hesaba katmadığımız, insanın en temel ruhsal dayanağı ve sığınağı aslında. Mama ve veteriner harcamasıyla bütçemize getirdiği maliyetin çok ötesinde, ruh sağlığımızın koruyucu kalkanı ve 'yalnızlık ekonomisine' karşı ördükleri duvar ile hayatımızın gerçek zenginliği onlar.
Biyolojik ve nörolojik etki
Bilimsel araştırmalar, evcil hayvanlar ile özellikle de kedilerle temas etmenin ve aynı alanı paylaşmanın insan vücudundaki stres hormonu kortizolü hızla düşürdüğünü, buna karşın ‘mutluluk ve güven’ hormonları olan serotonin, dopamin ve oksitosin salınımını tetiklediğini........