Atatürk Samsun Yerine Fatsa'ya Çıkmayı Planlamış! |
Ordu Valiliği, Ordu Büyükşehir Belediyesi ve Ordu Üniversitesi (ODÜ) iş birliğiyle ODÜ Ceren Özdemir Konser ve Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen “Ordu'nun Tarihi Yolları Sempozyumu”nda dikkat çeken bir iddia ortaya atıldı.
Fatsa Belediyesi Kültür Müdürü Cevat Erbil’in sunduğu bildiriye göre, Mustafa Kemal Atatürk, Kurtuluş Savaşı’nı başlatmak için Samsun yerine ilk etapta Fatsa’ya çıkmayı planlamış, bu fikirden gelen istihbarat raporları doğrultusunda Fatsa’nın arkasında bulunan bazı Ermeni-Rum çete varlıkları sebebiyle vazgeçilmiş.
“Ordu’nun Tarihi Yolları Sempozyumu”, bölgenin geçmişine ışık tutan çarpıcı sunumlara sahne oldu. Sempozyumda özellikle Fatsa’nın tarihsel bağlantı yollarına ilişkin yapılan sunum ve Mustafa Kemal Atatürk’e dair paylaşılan dikkat çekici bilgi, katılımcıların ilgisini çekti.
Sempozyumda, Dr. Öğr. Üyesi Kamil Yavuz ve Cevat Erbil tarafından hazırlanan “Antik Dönemlerden Günümüze Fatsa’nın Bağlantı Yolları” başlıklı sunum, bölgenin tarihsel ulaşım ağını kapsamlı şekilde ele aldı.
Sunumu gerçekleştiren ve aynı zamanda Fatsa Belediyesi Kültür Müdürü olan Cevat Erbil, Fatsa’nın yalnızca yerel değil, tarih boyunca bölgesel ve stratejik bir geçiş noktası olduğunu vurguladı.
Erbil, Fatsa’nın antik dönemlerden itibaren önemli bir güzergâh olduğunu belirterek, bu özelliğin Cumhuriyet öncesi dönemde de etkisini sürdürdüğüne dikkat çekti.
Sunumda en dikkat çekici başlıklardan biri ise, Mustafa Kemal Atatürk’ün Kurtuluş Savaşı’nı başlatmak için Samsun yerine Fatsa’yı da değerlendirdiği yönündeki bilgi oldu.
Erbil, bu bilgiyi Atatürk’ün yakın çalışma arkadaşlarından ve önemli tarihçilerden Prof. Dr. Afet İnan’a dayandırarak aktardı. Söz konusu bilginin kendisine eski siyasetçi ve akademisyen Bahri Kibar tarafından iletildiğini ifade eden Erbil, İnan’ın öğrencilere aktardığı bu anekdotun önemli bir tarihsel detay sunduğunu söyledi.
Erbil’in aktardığına göre, Atatürk’ün yakın çalışma arkadaşı Prof. Dr. Afet İnan, öğrencilerine yıllar sonra şunu anlatmıştı: “Atatürk, Karadeniz’e çıkış yaparken ilk tercih olarak Fatsa’yı düşündü. Çünkü Fatsa’nın yaylaları, iç kesimlere (özellikle Sivas’a) en hızlı ve en güvenli bağlantıyı sağlıyordu. Ancak Fatsa’daki çete faaliyetlerinin yoğunluğu nedeniyle bu plandan vazgeçilip Samsun tercih edildi.”
Erbil’in aktardığına göre, Atatürk’ün Karadeniz’e çıkış planları yapılırken, iç kesimlere ulaşım kolaylığı nedeniyle ilk değerlendirilen nokta Fatsa oldu. Ancak bölgede o dönemde yoğun çete faaliyetlerinin bulunması nedeniyle bu planın değiştirildiği ve Samsun’un tercih edildiği belirtildi.
Bu bilginin yazılı olarak kayıt altına alınamadığını ancak sözlü tarih aktarımı açısından önemli bir veri olduğunu ifade eden Erbil, Fatsa’nın stratejik konumunun bu örnekle bir kez daha ortaya çıktığını dile getirdi.
Erbil, bu bilgiyi kendisine eski Ordu Milletvekili ve Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Mezunu Bahri Kibar’ın verdiğini söyledi. Bahri Kibar’ın, Dil Tarih Coğrafya Fakültesi’nde öğrenciyken Afet İnan’ı ziyaret ettiğini ve İnan’ın kendisine “Fatsalı olduğun için sana özel bir bilgi vereceğim” diyerek bu tarihsel detayı paylaştığını aktardı.
Erbil, Kibar’ın şu sözlerini hatırlattı: “Afet İnan hocamız, ‘Atatürk önce Fatsa’yı düşündü. Fakat Fatsa’daki çete hareketliliği nedeniyle Samsun’a çıkıldı’ dedi. Ben o an bunu resmî kayıtlara geçirmek istedim ama o vesile olmadı.”