Yapay zeka eğitim ortamları öğretmenler için bir tehdit midir? |
“Yapay zeka sınavları ortadan kaldırmaz; ancak neyi ve neden ölçtüğümüzü köklü biçimde sorgulamamızı zorunlu kılar. Yapay zeka öğretmeni devre dışı bırakmaz; öğretmenliğin niteliğini yükseltir ve daha fazla uzmanlık gerektiren bir meslek haline getirir.”
Doç. Dr. Sedat Akayoğlu ile yapay zekanın eğitime etkilerini konuştuk.
HER ŞEYDEN ÖNCE, YAPAY ZEKA EĞİTİM ORTAMLARI ÖĞRETMENLER İÇİN BİR TEHDİT MİDİR?
Yapay zekayı bir tehdit olarak konumlandırmak, çoğu zaman eğitimin kendi iç sorunlarıyla yüzleşmekten kaçınmanın bir yoludur. Eğitim tarihine baktığımızda, her yeni teknolojinin benzer tepkilerle karşılandığını görürüz. Bir dönem hesap makinelerinin matematiği bitireceği düşünülmüştü; daha sonra internetin bilgiye erişimi kolaylaştırmasıyla öğretmenin rolünün anlamsızlaşacağı iddia edilmişti. Bugün yapay zeka etrafında şekillenen korkuların önemli bir kısmı da bu tarihsel çizginin devamı niteliğindedir.
Ancak yapay zekanın önceki teknolojilerden ayrıldığı kritik bir nokta vardır. Yapay zeka yalnızca yeni bir araç sunmaz; aynı zamanda yıllardır sorgulanmadan sürdürülen pedagojik alışkanlıkları görünür hale getirir. Özellikle yabancı dil eğitiminde hala öğrenciden ezbere kelime listeleri öğrenmesini, kalıp cümleleri hatırlamasını ve sınavda doğru seçeneği işaretlemesini bekliyorsak, yapay zeka bu yaklaşımı doğrudan anlamsızlaştırır. Çünkü bu tür görevleri çok daha hızlı, çok daha tutarlı ve hatasız biçimde yerine getirebilir.
Bu noktada tehdit olan yapay zekanın kendisi değil; öğrenmeyi hatırlamaya, tekrar etmeye ve doğru cevabı bulmaya indirgeyen anlayıştır. Yapay zeka bize şu soruyu zorunlu olarak sordurur: “Gerçekten neyi öğretmek istiyoruz?” Eğer hedefimiz dili iletişim aracı olarak kullanabilen, anlam üretebilen ve eleştirel düşünebilen bireyler yetiştirmekse, yapay zeka bu süreci destekleyen güçlü bir araç haline gelir. Ancak hedef yalnızca doğru cevabı bulmaksa, o zaman sistem tehdit altındadır. Bu tehdidin kaynağı ise teknoloji değil, pedagojik vizyon eksikliğidir.
YAPAY ZEKA ÖĞRETMENİN ROLÜNÜ NASIL ETKİLİYOR? ÖĞRETMENİN ROLÜ ZAYIFLIYOR MU?
Yapay zekanın öğretmenliği zayıflattığı iddiası, öğretmenlik mesleğini yalnızca bilgi aktarma üzerinden tanımlayan dar bir bakış açısına dayanır. Oysa özellikle yabancı dil öğretmenliği, hiçbir zaman yalnızca bilgi aktarmaktan ibaret olmamıştır. Öğrencinin motivasyonunu canlı tutmak, dil kaygısını azaltmak, yanlış öğrenmeleri fark etmek ve dili........