Dünya bir hafta önce ABD’nin İran’a müdahalesine hazırlanıyordu. Venezuela’daki başarılı lider kaçırma operasyonunun ardından Donald Trump benzer şekilde İran’daki rejimi devireceğinin sinyalini verdi. Sokaklardaki on binlerce protestocuya da umut oldu Trump’ın sözleri. Hatta Maryland eyaletindeki konforlu sürgününden Reza Pahlavi de sokaktaki direnişin sürmesi çağrısında bulundu.

Bir hafta sonra bugün hem Ortadoğu’da hem de ABD’de İran konusunda farklı bir manzara var. Trump yüksek perdeden dillendirdiği müdahale tehdidinden sadece birkaç gün sonra fikir değiştirdi, vazgeçti. İran’daki göstericiler ciddi kayıp vererek dağıldı. Pahvali hala ülkenin başına geçmenin hayalini kuruyor olabilir, ama adı üstünde, şimdilik bu bir hayal.

Peki ne değişti?

VENEZUELA MODELİ OLMADI

Aslında görünürde ABD için İran’daki rejimi değiştirmek için bundan daha iyi bir fırsat bulunamazdı. Rejim 2009’dan beri protestolarla sarsılıyor, her seferinde de iktidar ufak da olsa birtakım tavizler vererek yoluna devam etmeye çalışıyor. En son halka yaklaşık yedi dolar değerinde yardım yapmayı bile kabul etti, ama bu şaka gibi teklif öfkeyi dindirmedi.

Trump’ın hayalinde tıpkı Caracas’taki bir operasyon vardı. ABD girecek, tereyağından kıl çeker gibi bir operasyon yapacak, 24 saat içinde yeni bir hükümet monte edecek ve yoluna devam edecekti.

“Venezuela modeli” bu aralar hem Washington hem de ABD’nin dış politikasında çok etkin olan İsrail’de pek çok kişi tarafından benimsendi. Ancak geçen hafta Reuters’a konuşan İran asıllı akademisyen Vali Nasr’ın dediği gibi iki ülkenin dinamikleri farklı. Bir kere coğrafi olarak İran çok daha büyük bir ülke, Kürt ve Sünni azınlıklarıyla etnik olarak daha çeşitli, dahası yıllardır tutarlı ve derinleşmiş kurumları var.

Reuters’dan Samia Nakhoul’a konuşan iki diplomat ve iki hükümet yetkilisine göre İran’ın “düşmesi” için en başta güvenlik elitinin taraf değiştirmesi gerekiyor. Şu anda sayıları bir milyona varan bir........

© Habertürk