Yapay zekâdan İran'a uzanan büyük risk |
ABD ara seçimleri geride kaldı ama piyasalar açısından asıl tartışma yeni başlıyor. Seçim sonuçları önce iyimserlikle karşılandı, ardından sert satışlar geldi. Haftanın son işlem gününde ise sınırlı bir toparlanma yaşandı. Üç işlem gününde bir o yana bir bu yana savrulan piyasalar, aslında uzun zamandır biriktirdiği riskleri aynı anda fiyatlamaya başladı.
Bu hareketin merkezinde yine yapay zekâ şirketleri vardı. Son üç yıldır ABD borsalarını sırtlayan, yatırımcıların iştahını kabartan ve küresel piyasalara yön veren teknoloji şirketleri bu kez satışların da öncüsü oldu.
Yapay zekâ hisselerinde büyük hesaplaşma
Rakamlar yaşanan değişimin boyutunu ortaya koyuyor.
ABD Yarı İletken Endeksi SOX son bir ayda yüzde 30 değer kaybetti. 22 Haziran'daki zirvesine göre kayıp yüzde 36'ya ulaştı. Oysa bu düşüşten önceki 3,5 yıllık dönemde endeksin kazancı yüzde 601'di. Bir başka ifadeyle yatırımcılar, birkaç yıllık olağanüstü getirinin önemli bir bölümünü kısa sürede geri verdi.
Muhteşem 7 olarak adlandırılan büyük teknoloji şirketlerinin toplam performansı da farklı değil. Grup son bir ayda yüzde 9,6 gerilerken önceki 3,5 yılda yüzde 410 prim yapmıştı.
Nasdaq Bileşik Endeksi'nin bir aylık kaybı yüzde 11'e ulaştı. 6 Ekim'deki zirvesinden önceki 3,5 yılda yüzde 172 yükselmişti. Küresel borsaları kapsayan MSCI Dünya Endeksi de son bir ayda yüzde 6,7 geriledi. Oysa önceki 3,5 yıllık kazancı yüzde 116'ydı.
Burada dikkat çekici olan yalnızca düşüşün büyüklüğü değil, yükselişin ne kadar dar bir alanda yoğunlaşmış olması. Yapay zekâ yatırımları, çip üreticileri, veri merkezleri ve bunlara finansman sağlayan şirketler, küresel hisse senedi piyasalarının neredeyse tamamını peşinden sürükledi. Şimdi aynı yoğunlaşma ters yönde çalışıyor.
Demokratların zaferi ikinci çelmeyi taktı
Seçim sonuçlarının piyasalara ilk etkisi olumlu oldu. Belirsizliğin ortadan kalkması ve Demokratların Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğu kazanması, ilk işlem gününde risk iştahını destekledi. Ancak bu iyimserlik uzun sürmedi.
Çünkü Demokratların seçim başarısı, yapay zekâ sektörünün geleceğine ilişkin yeni bir belirsizliği de beraberinde getirdi. Veri merkezlerinin elektrik tüketimi, altyapı yatırımlarının yerel topluluklar üzerindeki etkileri, tüketicinin korunması ve yapay zekâ şirketlerinin denetlenmesi gibi konular artık daha fazla siyasi ve yasal incelemeye tabi olacak.
Üstelik bu tartışma yalnızca Washington'da yaşanmıyor. Veri merkezi yatırımlarının yoğunlaştığı eyaletlerde de yeni kısıtlamalar gündeme geliyor. Böylece zaten yüksek yatırım harcamalarının ne zaman ve ne........