Para adres mi değiştiriyor? |
Türkiye’de yatırımcının son dönemde ne yaptığına yalnızca döviz kuru, borsa endeksi ya da faiz üzerinden bakarsak hikâyenin önemli bir bölümünü kaçırabiliriz. Çünkü asıl soru artık paranın ne kazandırdığı kadar, paranın nereye gittiği.
TÜİK’in finansal yatırım araçlarının son sekiz aylık performansını gösteren verileri ile TCMB’nin yerli ve yabancı yatırımcıların menkul kıymet ve döviz mevduatı stoklarına ilişkin verilerini birlikte okuduğumuzda, Türkiye’de yatırım tercihleri açısından dikkat çekici bir değişim görülüyor.
Acaba para adres mi değiştiriyor? Yoksa yalnızca mevcut adreslerinde değerlenmeye devam mı ediyor?
Bu ikisi birbirinden çok farklı.
Sekiz ayda kazanan kim?
Önce yatırım araçlarının performansına bakalım.
Aralık 2025-Temmuz 2026 arasındaki sekiz aylık dönemde TÜFE bazında reel getiride ilk sırada BIST 100 bulunuyor. Aylık getirilerin bileşik etkisiyle BIST'in reel getirisi yaklaşık yüzde 7 düzeyinde.
İkinci sırada mevduat var. Reel getiri yaklaşık yüzde 5.
Devlet iç borçlanma senetleri ise yaklaşık başa baş noktasında.
Döviz ise yatırımcının satın alma gücünü koruyamamış durumda.
Altının ise yüzde 7 civarında kalırken, yüksek enflasyon nedeniyle bunların TÜFE bazındaki reel getirileri negatife dönüyor.
Bu tablo bize basit ama önemli bir şey söylüyor: Son sekiz ayda Türkiye'de para, fiyatı en hızlı yükselen varlığa değil, reel getirisi en yüksek varlıklara yönelmiş görünüyor.
Bu, özellikle döviz açısından önemli.
Çünkü Türkiye'de uzun yıllardır yatırımcının en güçlü reflekslerinden biri, yüksek enflasyondan korunmak için döviz tutmaktı.
Son sekiz ayın verileri ise bu ezberin bir miktar bozulduğunu gösteriyor.
Yerli yatırımcı dövizden çıkıyor mu?
Garanti Yatırım’ın TCMB verilerinden derlemesine göre yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatı 26 Aralık 2025'te 221,5 milyar dolar iken 31 Temmuz 2026'da 220,3 milyar dolara gerilemiş.
Toplamda çok büyük bir değişiklik yok. Fakat ayrıntıya indiğimizde hikâye değişiyor. Gerçek kişilerin döviz mevduatı 142,7 milyar dolardan 138,6 milyar dolara düşmüş. Yaklaşık 4,1 milyar dolarlık, yüzde 2,9'luk azalma var.
Yani hanehalkı tarafında döviz pozisyonu küçülüyor.
Buna karşılık tüzel kişilerin döviz mevduatı 78,7 milyar dolardan 81,8 milyar dolara yükseliyor.
Demek ki toplam döviz mevduatının........