Kalabalıklar içinde tenha: Suret çok, sîret yok

Sokaklar, meydanlar, binalar insan kaynıyor; fakat ruhun aradığı o sahici gölge, o emin sığınak her geçen gün biraz daha tenhalaşıyor. Suretlerin çoğalıp sîretin yani özün, ahlakın ve vefanın çekildiği bir çağın yorgunlarıyız.

Gözün gördüğü kalabalık, gönlün hissettiği derin bir ıssızlığa dönüşmüş durumda.

İnsanın kumaşını bozan, aramızdaki köprüleri birer birer dinamitleyen en sinsi zehir ise kibir.

Kendi varlığını dev aynasında görüp başkasının hüznünü hiçe sayan, yürüdüğü yolda ardında kırılmış gönüller bırakan bir benlik davası bu. Oysa insan, bir başkasının kalbinde bıraktığı iz kadardır; yıktığı bentler, ördüğü duvarlar kadar değil.

Kibir, insanın kendine söylediği en büyük yalandır. Acizliğini unutan, yarın bir nefes dahi alıp veremeyeceğinin garantisi olmayan beşer; makamıyla, lafıyla veya cehaletten beslenen üstünlük hissiyle birer “kibir abidesine” bürünür. Kalp kırmayı güç, dilin zehrini savurmayı marifet sanır.

Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin aynası

Hazreti Mevlânâ, kibrin insanı hakikatten nasıl mahrum bıraktığını anlatırken tevazuyu toprağa benzetir. Toprak ayaklar altındadır; çiğnenir, hor görülür belki ama üstünde binbir türlü meyve, çiçek ve hayat yeşerir. Kibirli insan ise sarp, sert bir kayalık gibidir; oraya ne bir tohum tutunabilir ne de bir damla su can verebilir.

Mevlânâ bize fısıldar:

Harman gibi savrulup gitmek istemiyorsan, buğday tanesi gibi alçalmayı bil. Kanadı kırık bir kuş bile kibrin pençesindeki kartaldan daha hürdür; zira tevazu toprağa yakındır, rahmet ise daima çukur yerlere akar, dik başlı zirvelere değil.

Kibirli kişi, karşısındakini ezdiğini zannederken aslında kendi insanlığının zeminini oyar. Kırdığı her kalple, kendi manevi çatısından bir direk devirir.

Gönül, ilahi nazargâhtır; kâinatın sırrının sığdığı en nazik, en dokunulmaz mekândır. Taş taş üstüne koyup saraylar inşa etseniz, bir tek mahzun kalbin ahı o sarayları un ufak etmeye yeter. Dili kılıçtan keskin olanlar, fütursuzca sarf ettikleri sözlerin ardında nasıl bir yangın bıraktıklarını hesap etmezler.

Yunus Emre’nin terazisi

Bizim Yunus, ömrünü o hakiki insanı aramaya ve hamlığı pişirmeye adamış bir bilgedir. Onun lügatinde ibadetin de, bilginin de, amelin de tartısı tek bir yere çıkar: Gönül yapabilmek.

Yunus’un kelamı asırlardır değişmeyen bir........

© Haberton