Avrupa’nın ucundaki son Müslüman kent: Madrid
Bugün Avrupa’nın seküler metropollerinden biri olarak anılan Madrid, bundan bin yıl önce Endülüs Emevileri’nin idari, kültürel ve dinî dünyasının tabii bir parçasıydı. O dönemde İslam, Avrupa kıtasında “yabancı” değil; bilakis kurucu, düzenleyici ve şehir inşa edici bir unsurdu.
711 yılında başlayan Endülüs seferleri neticesinde Emeviler, Avrupa’nın güneybatısında yaklaşık 600.000 km²’lik bir coğrafyada hâkimiyet tesis ettiler. Bu hâkimiyet yalnızca askerî veya siyasî bir egemenlik değildi; şehirleşme, hukuk, tarım teknikleri, mimari ve bilimsel üretim üzerinden şekillenen çok katmanlı bir medeniyet pratiğiydi. Kurtuba, Tuleytula (Toledo), İşbîliye (Sevilla) ve Gırnata gibi şehirler, Orta Çağ Avrupası’nın karanlık olarak nitelendirilen yüzyıllarında ilim ve kültür merkezleri........
