Teknoloji ve İnovasyon dinamizminde üniversitelerimiz... |
Üniversitelerimizin nasıl bir gelişim içerisinde olduklarını gösteren “2025 yılına ait Üniversite İzleme ve Değerlendirme Genel Raporu”ndan dikkatimi çeken noktaları önceki yazımda sizlerle paylaşmıştım. İlgi görürse devamını da yazarız demiştim. Bu çerçeve de ikinci bir yazı yazmak şart oldu. Bu yazıda da raporda dikkatimi çeken başka konuları dikkatinize sunuyorum…
Teknoloji ve Bilim Yarışmalarına Katılım
Bu yıl rapora ilk kez eklenen bir gösterge olan ulusal teknoloji ve bilim yarışmalarına katılım, öğrenciler arasında yenilikçilik ve uygulamalı öğrenmeye yönelik yoğun ilgiyi ortaya koymaktadır. TEKNOFEST, TÜBİTAK ve TÜBA gibi prestijli kurumlar tarafından düzenlenen bu yarışmalara, 153 üniversitemizden toplam 6.333 takım katılmıştır. Bu takımlar bünyesinde yarışan öğrenci sayısı, 156 üniversiteden toplam 25.901’e ulaşmıştır. Üniversitelerimiz bu yarışmalarda 708 stant açarak projelerini sergilemiş ve bu çabalarının sonucunda toplam 675 ödül kazanma başarısı göstermiştir.
Yarışan 25.901 öğrencinin 21.844’ünün devlet üniversitelerinden, 4.507’sinin ise vakıf üniversitelerinden geldiği görülmüştür.
TEKNOFEST, TÜBİTAK ve TÜBA gibi kurumlar tarafından düzenlenen yarışmalara katılım açısından en yüksek öğrenci sayısına ulaşan ilk 20 üniversite aşağıda sıralanmıştır.
Listeyi incelediğimizde;
Teknoloji ve İnovasyon dinamizminde devlet üniversitelerinin ağırlığı
1-Gazi Üniversitesi (2.393 öğrenci)
2-Selçuk Üniversitesi (2052 öğrenci)
3-Hasan Kalyoncu Üniversitesi (1.509 öğrenci)
4-Uşak Üniversitesi (934 Öğrenci)
5-Ondokuz Mayıs Üniversitesi (817 öğrenci)
Yer aldığı görülmektedir.
İlk 20 listesine genel olarak baktığımızda il 20 üniversite arasında sadece 2 vakıf üniversitesinin bulunduğu, 18 üniversitenin ise devlet üniversitesi olduğu görülmektedir. Listenin sevindirici bir yönü ise sadece metropollerde yer alan ya da büyük ölçekli üniversitelerin değil küçük illerde yer alan üniversitelerin listede yer bulduğunun görülmesidir. Üniversite yönetimlerinin sağladığı motivasyononun teknoloji ve inovasyon alanında dinamizmi ön plana çıkardığını ortaya koymaktadır.
Tübitak projelerinden destek almada lider Ege Üniversitesi
2024 yılında, 199 üniversiteden öğrenci, öğretim elemanı ve araştırmacılar tarafından toplam 32.578 TÜBİTAK projesi ve desteği yürütülmüştür. Bu proje ve destekler Araştırma Geliştirme, Teknoloji ve Yenilik Projeleri ve BİDEB olmak üzere iki ana kategori altında değerlendirilmektedir.
Araştırma Geliştirme, Teknoloji ve Yenilik Projeleri kapsamında 188 üniversitede toplam 8.749 proje gerçekleştirilmiştir. Bunların 7.170’i devlet üniversitelerinde, 1.579’u ise vakıf üniversitelerinde yürütülmüştür. (Yüzde 82’si devlet üniversitelerince gerçekleştirilmiş)
BİDEB kapsamında ise 197 üniversitede toplam 23.829 proje ve destek sağlanmıştır. Bunların 20.708’i devlet üniversitelerinde, 3.121’i ise vakıf üniversitelerinde yer almaktadır. (Yüzde 87’si devlet üniversitelerince gerçekleştirilmiş)
TÜBİTAK destekli Araştırma-Geliştirme, Teknoloji ve Yenilik projeleri toplam sayısının en yüksek olduğu üniversiteler arasında:
Ege Üniversitesi (402 proje),
Orta Doğu Teknik Üniversitesi (343 proje)
ve Koç Üniversitesi (305 proje)
ilk sıralarda yer almaktadır. Farklı bölgelerden pek çok üniversitenin listede bulunması, araştırma kapasitesinin yükseköğretim kurumları genelinde yaygın ve istikrarlı bir şekilde geliştiğini göstermektedir. Araştırma-Geliştirme, Teknoloji ve Yenilik projeleri toplam sayısının en yüksek olduğu ilk yirmi üniversite aşağıda sıralanmaktadır.
BİDEB (Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı) kapsamında en fazla destek alan üniversiteler arasında:
Ege Üniversitesi (912),
Gazi Üniversitesi (878)
ve Yıldız Teknik Üniversitesi (858)
ilk sıralarda yer almıştır. Bu tablo, üniversitelerin araştırmacı yetiştirme kapasitesinin ve genç bilim insanlarına sundukları imkânların giderek çeşitlendiğini göstermektedir. BİDEB destekleri toplam sayısının en yüksek olduğu ilk yirmi üniversite aşağıda sıralanmaktadır
“2025 yılına ait Üniversite İzleme ve Değerlendirme Genel Raporu”nda çok daha fazla önemli veri yer almaktadır. Daha detaylı incelemek isteyenler YÖK'ün web sitesinden raporunun tamamına erişebilir.