Modern edebiyatın en sarsıcı metinlerinden biri olan The Trial, görünüşte basit bir sahne ile başlar. Josef K. adlı bir banka memuru sabah vakti kapısının çalınmasıyla uyanır. Gelenler ona tutuklu olduğunu söyler. Lâkin ortada ne bir suç isnadı vardır ne de izah edilen bir kabahat. K. serbesttir fakat aynı zamanda muhakeme edilmektedir. Mahkeme vardır fakat nerede olduğu bilinmez. Kanun mevcuttur fakat hiçbir metinde sarahatle yazılı değildir. Kafka’nın kurduğu bu karanlık dünya, modern insanın hukuk karşısındaki yalnızlığını görünür kılan büyük bir istiareye dönüşür.

Roman ilerledikçe Josef K.’nın içine düştüğü vaziyet daha da tuhaf bir mahiyet kazanır. Herkes mahkemenin varlığından söz eder, fakat kimse onun hakikî suretini görmemiştir. Hüküm vardır fakat muhakeme yoktur. Suç ortadadır fakat suçun tarifi meçhuldür. Kafka burada bir ferdin hikâyesini anlatırken modern iktidarın nasıl işlediğini de gösterir. Josef K. roman boyunca suçunu öğrenmeye çalışır. Fakat metnin derininde saklı olan hakikat başkadır. Mesele suç değildir. Mesele suçun kim tarafından ve hangi kudretle tanımlandığıdır.

Modern siyaset düşüncesi bu meselenin farklı cephelerini uzun zamandır tartışır. Michel Foucault’nun dikkat çektiği üzere iktidar çoğu zaman kaba kuvvetten ziyade bilgi ve söylem aracılığıyla tesir gösterir. Kuralların varlığı tek başına bir düzen kurmaz. Asıl belirleyici olan o kuralların hangi anlam dünyası içinde karşılık bulduğudur. Böyle bir dünyada hukuk metinleri mevcuttur fakat o metinlerin manası çoğu zaman kudret sahiplerinin dilinde biçimlenir.

Edward Said’in düşüncesi bu noktada başka bir kapı aralar. Said, modern dünyanın toprakları yönetmekle yetinmeyip anlamları da tasarrufu altına aldığını dile getirir. Bir coğrafyanın hangi adla anılacağını, bir toplumun hangi kavramlarla tasvir edileceğini, bir hadisenin hangi kelimelerle açıklanacağını belirleyen çerçeve çoğu zaman güçlü olanın kurduğu dil içinde teşekkül eder. Böyle bir düzen içinde hakikat, siyasî tasarrufun alanına çekilerek yeniden tanımlanan bir nitelik edinir. Doğruyu tarif etme kudreti böylece modern çağın en........

© Haber7