Kültürün metalaşması ve aymazlık
Günümüzde “kültür endüstrisi” deyince, kültürün endüstrileştiği, üretim tarzının standartlaştırıldığı vurgulanmakta, kültürün meta biçimini aldığı, kültürel ürünlerin konu olarak da standartlaştırıldığı anlamına gelmektedir.
Müzik, sinema, edebiyat gibi bütün kültürel ürünlerin rasyonel biçimde inşa edilmesi amacıyla metalaşarak alınıp satılabilir hâle getirilmesi durumu “kültür endüstrisi” deyimiyle kavramlaştırılmaktadır. Çok satan bir roman ile televizyonlardaki diziler, gazetelerdeki magazin haberleriyle özdeşleşir.
Kültür endüstrisinde üsluptan da söz etmek mümkün değildir. Biçim içeriğin yerini almıştır: “Sözde içerik diye sunulan şey sadece rengi solmuş bir önplandır…” Taklit olan, mutlak olanın yerine geçmiştir.
Kültür endüstrisinde kültürün uzlaşmaz iki öğesi, sanat ile eğlence birleştirilmektedir. Böylece sanatsal olanın içine eğlence sokulmakta, sanat tüketim âlemine canlı bir biçimde yerleştirilmektedir. Artık sanat ve kültür, “eğlence”yle ilişkili olarak endüstrinin çarkları arasında seri olarak üretilmekte ve kitlesel şekilde tüketilmektedir.
Kültür endüstrisi eğlence vaadiyle tüketicilere gündelik hayattan kaçışı vaat eder. Ancak tüketim haline gelmiş gündelik hayattan kaçtıklarını düşünenler kendilerini yine aynı yerde bulurlar, ama kendileri bunun farkında değillerdir. Eleştirel olduğunu varsayılan ve bundan dolayı insanın özgürleşmesine ve eleştirel düşünceye katkısı olacağı varsayılan kültürel ürünler, kapitalist koşullarda metalaşarak bu niteliklerini kaybederler.
Kültür endüstrileri ile beslenen, dağıtım ağlarını, ticari bir düzenlemeyi, reklam araçlarını kısaca ekonomik etkinliği karakterize eden tüm bileşenleri bünyesinde toplayan kültür, taciri bir sektör halinde ortaya çıkmıştır.
Kültür endüstrisi bir eğlence işletmesi olarak kendisini göstermektedir. Üstelik, kültür endüstrisi içindeki bir eğlence, boş zaman etkinliği değildir. Tersine, geç kapitalizm şartlarında çalışmanın uzatılmasıdır. Dolayısıyla, kültür endüstrisi eğlence vaadiyle izleyicilere gündelik hayattan kaçışı vaat eder ancak buradan........
