Suriye Türkmenleri, Ortadoğu’nun sosyal ve kültürel dokusunda yüzyıllardır varlığını sürdüren, bölgenin en köklü Türk topluluklarından birini oluşturmaktadır. Onların bu coğrafyadaki mevcudiyeti, sadece modern dönemin siyasi gelişmeleriyle açıklanamayacak kadar derin bir tarihe sahiptir. Türkmenlerin Suriye topraklarına gelişi, 11. yüzyıldan itibaren başlayan Selçuklu fetihleriyle eşzamanlı olarak hızlanmış, bu süreçte Halep merkezli Türk hâkimiyeti bölgenin demografik yapısını kalıcı biçimde etkilemiştir. Selçuklu emirleri, Anadolu ve Kuzey Suriye hattında sınır güvenliğini sağlamak amacıyla Türkmen boylarını stratejik noktalara yerleştirmiş, böylece Türkmen kimliği Suriye coğrafyasının asli unsurlarından biri hâline gelmiştir.

Memlük ve Osmanlı dönemlerinde de Türkmen varlığı hem askeri hem de toplumsal anlamda önemini korumuştur. Memlükler döneminde özellikle Halep ve çevresi, Türkmen beylerinin etkili olduğu merkezlerden biri olmuş; Osmanlı idaresiyle birlikte ise Türkmenler, devletin bölgesel güvenlik ve tarım politikalarında kilit rol üstlenmiştir. Osmanlı kayıtları, Halep, Lazkiye, Hama, Humus, Golan ve Türkmen Dağı gibi bölgelerde yoğun Türkmen yerleşimlerinin bulunduğunu açıkça göstermektedir. Bu yerleşimler, sadece etnik bir varlık olarak değil, aynı zamanda devletin askerî ve idarî yapısını destekleyen önemli topluluklar olarak konumlanmıştır. Bu nedenle, Suriye Türkmenlerinin tarihsel serüveni aynı zamanda Türk devlet geleneğinin bölgedeki tarihsel izlerinin de bir yansımasıdır.

20.yüzyıla gelindiğinde Fransız Mandası dönemi, Türkmenlerin tarihsel varlığının görünürlüğünü azaltan ve kimliklerini baskı altına alan politikaların başlangıç noktası olmuştur. Fransız yönetimi, bölgedeki Türk etkisini zayıflatmak amacıyla Türkmenleri Arap çoğunluk içinde eritmeyi hedefleyen bir dizi idari ve kültürel uygulama yürürlüğe koymuştur. Bu dönemde nüfus kayıtlarının manipüle edilmesi, Türkçe eğitimin kısıtlanması ve etnik kimliğin resmî belgelerde yok sayılması, Türkmenlerin toplumsal statüsünü derinden etkilemiştir. Buna rağmen Türkmenler, dil, kültür ve aidiyet bilincini toplumsal dayanışma sayesinde korumayı başarmış ve Suriye’nin toplumsal mozaiğinde kendilerine özgü yerlerini muhafaza etmişlerdir.

SURİYE İÇ SAVAŞI VE TÜRKMENLERİN DEĞİŞEN KONUMU

2011 yılında başlayan Suriye iç savaşı, ülkenin bütün toplumsal dokusunu altüst eden bir kırılma yaratmış ve bu süreçten en fazla etkilenen topluluklardan biri de hiç şüphesiz Türkmenler olmuştur. Savaş öncesi dönemde siyasi temsil imkânlarının sınırlılığı, kimliklerinin resmî olarak tanınmaması ve Arap milliyetçiliği eksenli Baas politikaları nedeniyle zaten kırılgan bir toplumsal konuma sahip olan Türkmenler, çatışmaların başlamasıyla........

© Haber7