Ötanazi kavramı, sözlükte “ölme hakkı” olarak tanımlanmakta ve birçok kaynakta daha kapsamlı şekilde açıklanarak iyileşme imkânı bulunmayan ya da ağır hastalık geçiren kişilerin dayanılmaz ve yoğun acı çekmeleri karşısında ölümü isteme hakkı olarak ifade edilmektedir. Ölme hakkı, “iyileşme olasılığı olmayan hastaların veya yaşamını kendi başına sürdüremeyecek ölçüde sakat olan kimselerin yaşamını sona erdirme hakkı” olarak da belirtilmektedir.

Ötanazi kavramına ilişkin çeşitli görüş ve açıklamalar söz konusudur. Ancak bazı yazılı metinlerde yer alan ve “insanın doğumundan sonraki süreçte ölümüne neden olmak ya da ölümünü hızlandırmak amacıyla yapılan ve yapılmayan eylemler” şeklindeki belirsiz ve genel tanımlamalar kanaatimizce doğru değildir. Zira bu hâlde ötanazi kavramı son derece genişletilmekte ve kasten öldürme veya taksirle ölüme sebebiyet verme fiilleriyle iç içe geçme riski taşımaktadır. Bu yüzden ötanazinin çerçevesinin ve sınırlarının olması gerektiği değerlendirilmektedir. Söz konusu çerçeveye uygun olan eylemler ya da eylemsizlik hâlleri ötanazi kapsamında kabul edilmelidir. Ancak bir ölüm sonucunun ötanazi olarak nitelendirilmesi ve ötanazi kapsamında görülmesi, bunun her ülkede mutlak surette cezasızlık sonucunu doğurduğu anlamına gelmemektedir. Bu hâlde ülkelerin iç hukuk sistemlerinin ötanaziyi yasaklayıp yasaklamadığı veya ötanaziye cevaz verip vermediği önem arz etmektedir.

Ötanazinin Türleri Nelerdir?

Ötanazi, aktif ve pasif olmak üzere iki şekilde karşımıza çıkmaktadır. Aktif ötanazide kişinin vücuduna verilen madde ile ölümüne yol açılmaktadır. Örneğin kişiye öldürücü nitelikte iğne yapılması veya ölüme yol açacak türde serum takılması gibi. Pasif ötanazide ise kişiye dışarıdan verilen ölümcül bir madde ya da yapılan bir enjeksiyon olmamakta, aksine kişinin yaşamla arasındaki bağ, vücuduna hiçbir madde girmeksizin koparılmaktadır. Kişinin oksijen tüpünün ya da solunum cihazının kapatılması, cihazın fişinin çekilmesi, hastaya her gün alması gereken ilacın verilmemesi, yapılması gereken serumun yapılmaması, yaşamın devamını veya uzamasını sağlayan tedavinin durdurulması bu kapsamda yer almaktadır. Örneğin yaşam destek ünitesinin fişinin çekilmesinde olduğu gibi.

Bazı kaynaklarda yardımlı intihar türü de ötanazi kapsamında açıklanmaktadır. Yardımlı intiharın bir çeşidi olan hekim yardımlı intihardaysa hastanın kendisini öldürmesinde ölüme yol açıcı ilaç, doktor tarafından reçete edilmektedir. Bunun bir ötanazi türü mü, yoksa intihara yardım mı olduğu sorusu karşısında, kanaatimizce intihara yardım olduğu ve ötanaziden ayrıldığı değerlendirilmektedir. Zira ötanazi hâlinde ölüme yol açıcı madde doktor tarafından, yardımlı intiharda ise hastanın kendisi tarafından vücuda verilmekte veya enjekte edilmektedir.

Ötanazinin türleri arasında hastanın istem veya rızasına dayanan durumlarla yaş küçüklüğü, akıl hastalığı ya da başkaca sebeplerle bunun mümkün olmaması yahut hastanın bilincinin kapalı olması hâlinde yakınlarının istem veya rızasına dayanan durumlar da yer almaktadır. Ancak hastanın bağlı olduğu yaşam ünitesinin veya solunum cihazının çekilmesinde ya da kişiye öldürücü türde ve dozda ilaç verilmesinde hastanın ya da yakınlarının rızasının bulunmaması hâlinde, hatta yaşama istek ve talebine rağmen aksi doğrultuda yapılan ölümcül eylem ya da eylemsizlikler ötanazi kapsamında olmayıp kasten öldürme fiili olarak karşımıza çıkmakta ve açıkça suç teşkil etmektedir. Bu sebeple ötanazinin her türdeki ölüm sonucuyla, istem dâhilinde ve haricinde yapılan eylemlerin tümüyle doğrudan eşleştirilmesi doğru olmayıp izinsiz ve rızasız müdahaleler kural olarak hukuka aykırılık teşkil etmektedir.

Ötanazinin Şartları Nelerdir?

Bir ölüm sonucunda ötanaziden bahsedilebilmesi için öncelikle bir hastanın olması, bu hastalığın ölümcül veya ağır, aynı zamanda hastaya acı verir nitelikte olması, hastaya yapılan müdahalenin hasta dışında üçüncü bir kişi, örneğin hastanın doktoru tarafından ağrısız ve acısız şekilde yapılması, hastanın,........

© Haber Expres Gazetesi