Olgun Gazeteciler Haftası |
“Çalışan Gazetecilerin Günü” geçtiiiiii… Tamam katılıyorum; Bizimkisi bir mesleğin değil, toplumun hafızasının, vicdanının ve aklının yıldönümü. Gazetecilik sadece haber yazmak değildir; sorgulamak, hatırlamak, yüzleşmek ve nihayetinde toplumu geleceğe hazırlamaktır. Bu köşede bugün, yalnızca “gazeteciler” değil, özellikle 50 yaş üstü gazetecilerin topluma kattığı bilgelik, sorumluluk ve tarihi bakış üzerine yazıyorum.
10 Ocak’tan Sonrası: 50 Yaş Üstü Gazetecilerin Günü: Olgun Gazeteciler Haftası: Bilgelik, Tecrübe, Toplumsal Akıl
10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’nü geride bıraktık ama ben hep düşünmüşümdür: Bir güne sıkıştırılır mı bu meslek? Hele ki ömrünün yarısını sahada, masa başında, krizlerde, adliyelerde, yangınlarda, umutlarda ve hayal kırıklıklarında geçirmiş gazetecilerin emeği… Bir güne sığmaz. O yüzden bu yıl, kendi kendime bir takvim icat ettim:
Neden olgun? Çünkü gazetecilikte bir eşik vardır. 50’li yaşlardan itibaren, artık yalnızca haber yazmazsın; haberi okursun, duyarsın, koklarsın, çözersin. Bir cümlenin altındaki üç niyeti, bir fotoğrafın kenarındaki gölgeyi, bir makama verilen sessiz bir tebessümü bile anlarsın. Bu yaşlardan sonra gazetecilik, yalnızca bir meslek değil, toplum için bir akıl tutulması önleme mekanizmasına dönüşür.
Meslek mi, Misyon mu?
Gazetecilik günümüz dünyasında zor bir sınav veriyor. Sosyal medyanın yükselişi, bilgi bombardımanı, kutuplaşma, “post-truth” çağının gölgesi… Tüm bunlar genç gazetecilerin dinamizmi ile yeni teknolojinin sunduğu fırsatları beraberinde getirirken, aynı zamanda kötüye kullanım, dezenformasyon ve hızın doğruluğun önüne geçtiği bir ortam da yarattı. Bu yüzden bugün dünyanın pek çok yerinde halk, “Gazetecilere ne kadar güvenebiliriz?” sorusunu dert ediyor; ama aynı kamuoyu büyük ölçüde hâlâ gazetecilerin toplumsal rolünü önemli görüyor. Bir Pew araştırmasına göre Amerikalıların Y’u gazetecileri toplumun refahı için “çok ya da son derece önemli” olarak niteliyor.
Peki bu önemli rolü kimler daha güçlü icra eder? Elbette genç gazeteciler yeni anlatım dili, teknolojiyi kullanma becerisi ve yaratıcı formatlarıyla katkı sunuyorlar; ama küresel krizlerin, siyasal dönüşümlerin, jeopolitik çalkantıların, teknoloji ve toplum ilişkilerindeki çetrefilli dinamiklerin anlaşılıp yorumlanmasında, biriken deneyimin ve olgun bakışın yerini hiçbir şey tutamaz.
50 Yaş Üstü Gazeteciler: Tecrübe Birikimi & Toplumsal Zeka ve Hafıza
50 yaş… Bu yaş yalnızca bir sayı değildir. Gazeteciler için bu, birçok şeye tanıklık etmiş olmanın, birçok hikâyeyi ilk elden duymanın ve artık toplum gözüyle değil, toplumun akılsal temsilcisi olarak bakabilmenin işaretidir. Avrupa’dan Amerika’ya, Japonya’dan Avustralya’ya kadar gazetecilikte uzun soluklu kariyerler, sadece mesleki başarılarla değil, aynı zamanda toplumsal bilgelikle eşdeğer hale gelmiştir.
ABD’de yaş gruplarına göre yapılan bir gazetecilik analizi, 65 yaş ve üzerindeki gazetecilerin mesleklerinden aldığı tatmin ve toplumla bağlarının genç meslektaşlara göre çok daha güçlü olduğunu ortaya koyuyor. Bu gruptaki gazetecilerin ’ü işlerinden gurur duyduklarını söylüyor ve toplumla bağlarını daha güçlü hissettiklerini belirtiyorlar.
Bu ne demek? Genç gazeteciler haber yakalamanın, içerik üretmenin, dijital mecraları kullanmanın ustası olabilirler; ama uzun vadeli düşünce, olayları tarihsel bağlamda değerlendirme ve etik pusulayı her zaman sabit tutma meselesi, genellikle derin deneyimle ve yılların perspektifiyle ortaya konur.
Dünyanın Çeşitli Coğrafyalarında “Yaşça Olgun” Gazeteciler
Amerika Birleşik Devletleri
Amerika’da uzun yıllar boyunca aktif haber yapan gazeteciler; Watergate skandalında olduğu gibi demokrasi kültürünün korunmasına katkı sunmuşlar, toplumsal skandalların üzerine gitmişler ve kamu kaynaklarının hesap verebilirliğini sağlamışlardır. Bu bir başarı hikâyesidir.
Pew araştırmaları, toplumun 50 yaş üstü gazetecilerin kritik rolleri konusunda yüksek farkındalığa sahip olduğunu gösteriyor. Gazetecilik sadece haber vermekten öte, halkın bilgi edinme sürecini yönlendiren, kamu politikalarını tartışmaya açan bir kültürel kurguya dönüşmüştür. Gazetecilerin rolü yalnızca aktarmak değil, yol göstermektir.
50 yaş üstü Amerikalı gazeteciler hem bu anlayışı hem de toplumun karmaşık sorunlarını yıllar içinde pek çok başlıkta derinlemesine takip........