Bugün ülkemizde, bölgemizde ve dünyanın birçok yerinde yaşanan sorunların bu kadar büyüyerek günümüze ulaşmasının nedenlerini yalnızca ekonomik krizlerde, siyasal çatışmalarda, yönetim zafiyetlerinde veya teknik yetersizliklerde aramak yeterli değildir. Çünkü görünen sorunların arkasında çoğu zaman görünmeyen nedenler bulunmaktadır. Toplumların önünde biriken birçok problemin temelinde, ideoloji ile pratik politika arasındaki ilişkinin yeterince doğru kurulamaması yatmaktadır.

Sorunlar kendiliğinden büyümez. Görülmedikleri için büyürler. Anlaşılmadıkları için derinleşirler. Zamanında ele alınmadıkları için katmanlaşırlar. Bu nedenle bir toplumun karşı karşıya kaldığı sorunların niteliği kadar, o sorunlara nasıl yaklaştığı da önemlidir. Tam da bu noktada ideoloji ile pratik politika belirleyici hale gelir.

Ne var ki çoğu zaman ideoloji yaşamdan uzaklaşmakta, pratik politika ise günü kurtaran faaliyetlere indirgenmektedir. Böyle olunca biri canlılığını kaybetmekte, diğeri ise yönünü yitirmektedir. Oysa yaşam sürekli hareket halindedir. İnsan sürekli değişmektedir. Toplum sürekli dönüşmektedir. Bu hareketliliği anlayamayan ideolojik yapı, zamanla donarken, bu hareketliliği okuyamayan uygulayıcılar ise pratik politika yaratıcılığını kaybetmektedir.

Bugün birçok kurumun ve toplumsal hareketin yaşadığı temel sıkıntıların önemli bir kısmı da burada ortaya çıkmaktadır. İnsan adına yola çıkılıp zamanla insanın unutulması, toplum adına konuşulup zamanla toplumla bağın zayıflaması, özgürlük adına mücadele edilip zamanla yaratıcılığın körelmesi bu kopuşun farklı görünümleridir.

Oysa hem ideolojinin hem de pratik politikanın başlangıç noktası, insandır. İnsan unutulduğunda yaşam kaybeder, politika da anlamını yitirir.

İdeolojinin Görevi Sadece Düşünceyi Değil İnsanı Anlamaktır

İdeoloji genellikle belirli fikirlerin, ilkelerin veya dünya görüşlerinin toplamı olarak tanımlanmaktadır. Oysa ideolojinin daha derin anlamı, düşünceyi inceleme sanatıdır. Fakat düşünceyi incelemek, düşünceyi kutsamak anlamına gelmez. Asıl mesele düşüncenin insan üzerindeki etkilerini görebilmektir. İnsan neden çekiniyor ve uzaklaşıyor? Neden öfkeleniyor ve kendi içinde çekiliyor? Neden yabancılaşıyor? Neden yaratıcı gücünü kaybediyor ve yaşamdan kopuyor? İnsan neden kendi potansiyelinden uzaklaşıyor? İdeolojinin temel sorularından birkaçı bunlar olmak zorundadır.

Çünkü insanı bugünkü hale getiren şeylerin önemli bir kısmı düşünsel yapılardır. Önyargılar, ezberler, korkular, şartlanmalar, dogmalar ve kalıplaşmış yargılar, insanın doğal yaratıcılığını daraltmaktadır. İnsan çoğu zaman yaşamın kendisinden çok, yaşam hakkında oluşturduğu düşüncelerin etkisi altında kalmaktadır.

Bu nedenle ideolojinin görevi, yeni kalıplar oluşturmak değildir. İnsanı sınırlayan kalıpları görünür hale getirmektir. Gerçek ideoloji suçlamaz, dışlamaz. Gerçek ideoloji uzaklaştırmaz, anlamaya çalışır. Çünkü anlamanın olmadığı........

© Güneydoğu Ekspres