İnsanlık İçin Yeni Bir Başlangıç Sorusu

İnsanlık, binlerce yıldır aynı soruların etrafında dolaşıyor. Her çağ, kendinden öncekilerin çözemediğini çözeceğine inandı. Her yeni çıkış, insanı daha özgür, daha adil ve daha huzurlu bir yaşama ulaştıracağını söyledi. Bunun için sayısız düşünce üretildi. İnançlar doğdu. Devletler kuruldu. Devrimler yapıldı. Savaşlar verildi ve yenileri inşa edildi. İnsan, neredeyse denemediği hiçbir yol bırakmadı. Buna rağmen insanın insanla, doğayla ve en önemlisi kendisiyle kurduğu ilişki köklü biçimde değişmedi. Acılar biçim değiştirdi ama sona ermedi. Egemenlik el değiştirdi ama egemen olma eğilimi kaybolmadı. Adalet arayışı sürdü, fakat adalet kalıcı bir yaşama dönüşmedi. Bu kadar farklı yolun benzer sonuçlara ulaşması artık rastlantıyla açıklanamaz.

O hâlde durup başka bir yerden bakmak gerekiyor. İnsanlık bugüne kadar kuracağı dünyayı tartıştı, fakat o dünyayı kurmaya yönelen insanı aynı derinlikle tartışmadı.

Toplum konuşuldu, devlet, hukuk, ekonomi, ahlak ve inanç konuşuldu. Fakat bütün bunları kurmaya yönelen insanın kim olduğu, hangi zihinsel mirasın içinden geldiği, hangi görünmeyen yükleri taşıdığı ve kendisini neye dayanarak bu başlangıca ehil gördüğü neredeyse hiç temel mesele hâline gelmedi.

İlk kör nokta tam da burada oluştu. Çünkü insan, dünyayı değiştirmeye yöneldiği anda kendisini değiştirilmesi gereken ilk gerçeklik olarak görmedi. Kendisini başlangıcın konusu değil, başlangıcın sahibi kabul etti. Sorunu dışarıda aradı, çözümü ise kendisinde gördü. Böyle olunca da dışarıda kurduğu her şeyin, aslında kendi zihninin bir uzantısı olduğunu fark edemedi.

İnsanlık tarihine dikkatle bakıldığında ilginç bir ortaklık görülür. Birbirine en sert biçimde karşı çıkan düşünce ve uygulamalar bile aynı başlangıçtan hareket eder. Hepsi insan adına konuşur. Hepsi daha iyi bir gelecek vaat eder. Hepsi insanın dünyayı değiştirebileceğine inanır. Fakat dünyayı değiştirmeye yönelen insanın kendisini hangi hakla ve hangi bilinçle başlangıç kabul ettiği neredeyse hiç sorgulanmaz.

Oysa asıl soru tam burada başlar. Dünyayı kurmaya başlayan........

© Güneydoğu Ekspres