We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

İstanbul’un Halk Kahramanı “Mehmet Halid Bayrı”

3 0 0
18.02.2019

Ömrünü Türk halk kültürüne adayan Mehmet Halid Bayrı, tek başına yaptığı hizmetlerle adeta bir kurum gibi çalışmış, sürekli âtiye atıf yapılan bir dönemde memleketimizin mazi ile bağının kopmasını engellemeye çalışmıştır. Hiçbir zaman ön plana çıkmaktan hazzetmeyen Bayrı, daha çok yayınladığı kitap ve makalelerle anılmak istemiş, Türk folklorunun unutulmaz, vefalı bir ismi olmuştur.

Talebeyken arşiv yapmaya başladı…
Mehmet Halid Bayrı 8 Şubat 1896 yılında İstanbul Üsküdar’da dünyaya geldi. Aslen Diyarbakırlı olan Bayrı’nın annesi Maide Hanım, babası Deniz Binbaşısı Ahmet Muammer Beydi. Önce Galata Rüştiyesini ardından Kabataş İdadisini bitiren Halid Bayrı’nın gençlik yıllarından itibaren sözlü kültüre olan ilgisi İstanbul gibi renkli bir şehrin imkânlarıyla daha da artmış, bu sayede özel bir çaba sarf etmeden Anadolu’dan büyük şehre gelen taşralıların her halini hafızasına kaydedebilmişti.
Bayrı liseyi bitirdiğinde kendi kararı ile eğitimine İstanbul Darülfünunun Edebiyat Fakültesinde devam etti. Üniversite ona şimdiye kadar Türk folkloruna dair amatörce sürdürdüğü çalışmalarını daha akademik bir zeminde yürütme imkânı sağlamış olmasına rağmen çalışmak istediği alana yönelik ilgi alakanın az olması onu hayal kırıklığına uğrattı. Talebelik yıllarında oluşturduğu şahsi kütüphanesi ve arşivi gelecekte yapacağı çalışmaların ilk kaynaklarını oluşturacaktı ancak Türk halk kültürünün bir kenara itilmişliğinden endişe ediyordu. Mehmet Halid Bayrı’yı yeniden heyecanlandıran, çocuk yaşından beri çalışmaktan zevk duyduğu mevzular ile ilgili tekrar umitvâr olmasını sağlayan husus, bir konferansta Rıza Tevfik’ten dinlediği âşık edebiyatı ve Bektaşi kültürü ile ilgili konular oldu. Bu sohbet ona doğru yolda olduğunu hissettirdi.
1913 yılında üniversiteden mezun olduktan sonra Malkara’ya kâtip olarak tayin edildiğinde annesi ve kız kardeşini İstanbul’da bırakmak zorunda kalan Bayrı, Osmanlı Devletinin I. Dünya Harbine dâhil olmasıyla........

© Gerçek Hayat