Çiftçi Üretimden Nasıl Koparıldı?

Giden yalnızca insan değil; toprak da elden gidiyor. TÜİK verilerine göre 2002'de 26 milyon 579 bin hektar toprak işlenirken, 2024 sonunda yalnızca 24 milyon 2 bin hektar kaldı. Aradan geçen sürede 2 milyon 601 bin hektar, yani yaklaşık 26 milyon dönüm toprak üretimden çıktı. Siz pazarda tezgahtan domates seçiyorsunuz; ancak o domatesin yolu bu tarlalardan geçiyor. Tarla alanı azalırken, siz tezgah başında domates hesabı yapıyorsunuz.

Kırılma, 2001 krizinde yaşandı. Dünya Bankası ve IMF, Tarım Reformu Uygulama Projesi'ni dayattı. Fiyat ve girdi destekleri kaldırıldı; yerine doğrudan gelir desteği getirildi. Türkiye, gıdada kimin üretip kimin kazanacağına küresel şirketler ile piyasanın karar verdiği bir düzene bağlandı. İktidar, devletin çiftçiyi ayakta tutan destek sistemini parça parça söktü.

Devlet, desteği fiilen ekene değil, tapu sahibine ödedi. Bu durum çiftçiyi üretimden kopardı. Desteğin ön koşulu olan Çiftçi Kayıt Sistemi'nde (ÇKS) 2003'te 2 milyon 765 bin çiftçi kayıtlıyken, 2020'de bu sayı 1 milyon 803 bine düştü. Sistem, fiili üretim........

© Gerçek Gündem