Et Fabrikalarımız AVM Oldu, Soframız Boş Kaldı |
3 Milyon Çiftçi Nereye Gitti?
Kamu kurumlarının tasfiyesi ve dışarıdan dayatılan ekonomik reçeteler yerel üretici tabanını dramatik biçimde çözdü. Tarımda çalışanların toplam istihdamdaki payı 2002’de yüzde 33,2’yken, 2023’te yüzde 14,8’e düştü. Tarım Reformu Uygulama Projesi’nin başladığı 2002’den bugüne 3 milyonu aşkın yurttaşımız çiftçiliği bırakmak zorunda kaldı.
Erzurum’da 3 kuşaktır hayvancılık yapan Mehmet Amca ve Yozgat’ta 4 kuşaktır tarlasını eken Ayşe Teyze artık yaşlı. Çocukları kent çeperlerine göçtü. Güvencesiz ya da emekleri sömürülen işlerde beş kuruş para kazanmaya çalışıyorlar.
Ama bu rakam tek başına yanıltıcı. 2002’de nüfusumuz 66 milyondu, bugün 86 milyona ulaştı. 2002’de 6 milyon 745 bin yurttaşımız tarımda çalışıyordu. Nüfusumuz yüzde 30 artarken tarımda çalışan sayımız yüzde 18,4 azaldı. Eğer tarımın istihdam payı korunsaydı, bugün yaklaşık 11 milyon 768 bin yurttaşımız tarımda çalışıyor olacaktı. Yani tarımda 5–6 milyon kişilik bir istihdam fiilen yok edildi.
Çiftçimize tarlanı ekme, paranı al diyen devlet yardımı Doğrudan Gelir Desteği çiftçilerimizi toprağı ekmeye değil, ekmemeye yönlendirdi. Kırsal nüfus, 1980’daki 25 milyonluk zirvesinden bugün 5 milyonun altına geriledi. Köyden göç edenlerin yaş ortalaması 27. Köylerde kalanlar ise yaşlı bir nüfusla başbaşa kaldı. Bugün çiftçilik yapan yurttaşlarımızın yaş ortalaması 59.
2014’te çıkarılan Bütünşehir Yasası, tüm köy ve beldeleri mahalle........