1 Eylül, adli yılın başlangıcı ve Dünya Barış günü. TBMM Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Barış Komisyonu da barış için kuruldu. Her üçü için ortak payda Hukuk.

Adil olmayan bir yönetimde demokrasi olmayacağı gibi, hukuk ve demokrasi olmadan barış ortamı yaratılamaz. Adalet, adil yargılama gereklerine saygı ile gerçekleşir: Mahkemeye erişim hakkı, mahkemenin bağımsızlığı ve tarafsızlığı, hukuki araçların eşitliği, yargılamanın saydamlığı ve çabukluğu, savunma hakları, suçsuz sayılma hakkı, gerekçeli karar hakkı ve onu uygulama yükümlülüğü.

Bu ilkelere saygı ölçüsünde adil (düzgün/dürüst/ hakkaniyete uygun) yargılama gerçekleşir. Yasalar, uluslararası sözleşmeler ve anayasal normlar bütününden oluşan anayasal düzen, bu hakkı güvencelemiş bulunuyor.

Ne var ki, 2024-25 adli yılı, adil yargılanma hakkı bakımından bir ‘kara ve en karanlık’ yıl oldu.

Kara yıl, Türkiye için, tıpkı bugün baro görselinde yer aldığı üzere: ‘geçinemiyoruz, engelleniyoruz, saldırıya uğruyoruz, yargılanıyoruz, tehdit ediliyoruz, gözaltına alınıyoruz, itibarsızlaştırılıyoruz, tutuklanıyoruz, öldürülüyoruz, hedef gösteriliyoruz, sömürülüyoruz, tacize uğruyoruz!’

En karanlık, İstanbul Barosu için: 22.12.24 günü Savcılık sosyal medya paylaşımı ile başlayan soruşturma ve davalar zinciri ile resmi dezenformasyon kampanyası, 148 yıllık tarihinde İstanbul Barosu için ‘en karanlık’ dönem.

Adil yargılama hakkı ihlalleri, yürürlükteki hukuk düzeninden kaynaklanmıyor. Çünkü hak ve özgürlükler için gerekli alt yapı var. Buna karşılık, normatif altyapıya saygı için gerekli olan ve oluşumu yüzyıllara dayanan erkler ayrılığına son veren 2017 kurgusal zemini, geçen adli yılı, adeta “anayasal düzeni ilga girişimleri” yılına dönüştürdü, üstelik Yasama-Yürütme ve Yargı ekseninde.

EŞİTSİZLİK ÖTESİ, AYRIŞTIRMA…

Normatif altyapı olarak nitelediğim anayasal güvencelere karşın kitlesel hak ve özgürlük ihlalleri, sistematik bir uygulamaya dönüşmüş; fikrini açıklayan kişiler fiziki özgürlüğünden alıkonulmuş, siyasal iktidarı eleştiren tv ekranları karartılmıştır. Genel olarak, hak ve özgürlüklerini kullanan yurttaşlar, savaş halinde bile geçerli........

© Gazete Pencere