Geçtiğimiz günlerde Millî Eğitim Bakanlığı yeni bir merkezi sınav açıkladı: “Uluslararası Diploma ve Sertifika Programları Yabancı Dil Yeterlilik Sınavı”. Bu açıklamayı ve Bakanlığın yayımladığı uygulama yönergesini önemli buluyorum; çünkü bu düzenleme yalnızca yeni bir sınavı değil, Türkiye’de uluslararası diploma ve sertifika programlarına artan talebi ve bu alanın nasıl düzenleneceği sorusunu da gündeme getiriyor.

KİMLERİ İLGİLENDİRİYOR?

MEB’e bağlı bazı özel ve devlet liselerinde Uluslararası Bakalorya (IB), Abitur, AP ve A-Level gibi uluslararası diploma ve sertifika programları yürütülüyor. Bu programlar öğrenciler için farklı bir akademik müfredatla tanışma ve mezuniyet sonrasında yurt dışı üniversitelere başvuru imkânı sunuyor. Ancak bu programların ortak özelliği, akademik olarak ciddi hazırlık, güçlü yabancı dil becerisi ve düzenli takip gerektirmeleri.

Bu nedenle yeni sınav yalnızca öğrencileri değil, aileleri ve eğitimcileri de ilgilendiriyor. Öğrenciler için yeni bir kabul eşiği oluşuyor; aileler için program seçerken sorulması gereken sorular artıyor; okullar ve eğitimciler için ise uluslararası programların akademik, idari ve operasyonel yükü daha görünür hâle geliyor.

Öğrenciyi uluslararası bir programa kabul edecekseniz, o öğrencinin yabancı dil yeterliliğini ölçmeniz gerekir. MEB, bunu her okulun kendi yöntemiyle yapması yerine merkezi bir sınavla düzenlemeyi tercih etmiş görünüyor. Buna göre MEB’e bağlı okullardaki öğrenciler, bu merkezi sınavdan alacakları sonuca göre okullarındaki uluslararası programlara dahil olabilecekler.

İYİ Mİ, KÖTÜ MÜ OLDU?

Bence bu gelişmenin hem yerinde hem de tartışmaya açık yanları var. Bir yandan Bakanlığın kendisine bağlı okullarda yürütülen uluslararası programların niteliğini, uygulama koşullarını ve öğrenci kabul süreçlerini daha yakından takip etmesini gerekli ve yerinde buluyorum. Bu tür programlar iyi planlanmadığında yük çoğu zaman öğretmenlerin, öğrencilerin ve ailelerin üzerine kalıyor; programın adı uluslararası olsa da uygulama kalitesi okuldan okula ciddi biçimde değişebiliyor.

Öte yandan, Bakanlığın kendisinin vermediği diploma veya sertifika programlarının kabul süreçlerine ne ölçüde müdahil olması gerektiği ayrıca tartışılması gereken bir konu. Dil yeterliliğinin ölçülmesi anlaşılır bir ihtiyaç; ancak seçilen yöntemin bu ihtiyacı ne kadar iyi karşıladığına bakmak gerekir. Mevcut sınav tasarımında ciddi sorunlar görüyorum.

Sınav yılda yalnızca bir kez uygulanıyor. Oysa uluslararası diploma veya sertifika programlarına hazırlık ve kabul süreçleri yıl içinde farklı zamanlarda başlayabilir.

Sınav çoktan seçmeli olarak tasarlanmış. Oysa yabancı dil yeterliliği yalnızca doğru seçeneği işaretleme becerisinden ibaret değildir; okuma, yazma, dinleme ve konuşma becerilerinin birlikte değerlendirilmesi........

© Gazete Pencere