We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Jose Saramago’dan bir fable: “Görmek” – Demet Parlar

10 8 6
24.02.2019

Demet Parlar

“Bakabiliyorsan, gör. Görebiliyorsan, fark et.”[1]

“Olay şiddet kullanımına dönüşmeye başladığı zaman, sistemin oyununa geliyorsunuz demektir. Yerleşik düzen sizi kavgaya sokmak için kızdırmaya çalışacak, sakalınızı çekecek, yüzünüze fiske atacaktır. Çünkü siz bir kere şiddete başvurduktan sonra sizinle nasıl baş edeceklerini bilirler. Nasıl baş edeceklerini bilmedikleri tek şey, şiddet dışı eylemler ve mizahtır.”

“Görmek” kitabını bitirince J. Lennon’un iktidar ve birey, sistem ve birey/toplum arasındaki gerilimli ilişkiye barışçıl bir bakış açısı getiren bu sözlerini hatırladım.

Saramago “Körlük”ten dokuz yıl sonra 2004’de bir devam romanı olarak yazmış bu kitabını. Körlük’te yaşanılanların üzerinden dört yıl geçmiştir, gördüğü halde görmediğini fark ederek[2] sisteme ve iktidara yönelik güvensizliğini demokratik yollarla, oylarıyla göstermek isteyen bir halkın başına gelenleri anlatır.

Adı belirsiz bir ülkede yerel seçimler yapılmaktadır. Başkentte oyların u’inin boş çıkması üzerine, bir hafta sonra tekrarlanan seçimde bu kez beyaz/boş çıkan oylar ’e yükselir. Tüm partiler, hükümet ve devlet başkanı seçim sonuçlarını yorumlamakta güçlük çekerler, ortada yasal olmayan bir durum yoktur aslında ama iktidara göre bu durum olsa olsa bir başkaldırıdır. Böylece seçimler sonrası iktidar ve başkent halkı arasında başlayan gerilim ve mücadeleyi, deyiş yerindeyse kör döğüşünü sürükleyici bir hikayeye, bir fable’a dönüştürerek anlatır Saramago.

Başkentte özellikle hükümetin bakanlarında ve parti üyelerinde Saramago’nun deyişiyle “bombasını arayan barut tozu” gibi dolaşan siyasal hareketlilikte ikinci seçimden sonra daha da artan ciddi bir kaygı kol gezerken, halk sakin bir şekilde normal gündelik hayatını sürdürmektedir. Üstelik ikinci seçimde seçmenler arasına iktidar tarafından sızdırılan muhbirler, fısıldaşmaların altında yatan heyecanı grafiksel olarak aktaran son kuşak mikrofonlar, yüksek çözünürlüklü videoların yerleştirildiği arabalar ile çok ciddi bir biçimde izlenir .“Söz kaydedildi, heyecan da resimlendi. Bundan sonra artık hiç kimse güvende değil” diye durumu özetler Saramago.

Devlet başkanı,........

© Gazete Karınca