Vergi denetiminde artık yeni bir dönemin içindeyiz. Geleneksel yöntemlerle yapılan incelemeler yerini büyük ölçüde dijital veri analitiğine, risk odaklı seçim sistemlerine ve yapay zekâ destekli kontrol mekanizmalarına bırakmıştır. Özellikle Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) ve Vergi Denetim Kurulu’nun (VDK) son yıllarda hayata geçirdiği sistemler, mükelleflerin neredeyse tüm ticari hareketlerini eş zamanlı olarak analiz edebilir hale gelmiştir.

Bu yazımda, uygulamanın merkezinde yer alan dijital denetim araçlarını, “I-ZMS” yaklaşımını ve mükellefler açısından ortaya çıkan yeni riskleri Yeminli Mali Müşavir bakış açısıyla sade ve anlaşılır şekilde değerlendireceğim.

1. Dijital Vergi Denetimi Nedir? Vergi denetimi artık sadece fiziki defter ve belge incelemesine dayanmamaktadır. Günümüzde denetimin temel veri kaynağı: •    e-Fatura •    e-Arşiv fatura •    e-Defter •    e-İrsaliye •    Banka ve POS hareketleri •    Ba-Bs formları ve diğer bildirimler Bu veriler merkezi sistemlerde toplanmakta ve algoritmalar aracılığıyla analiz edilmektedir. Özetle idare şunu yapmaktadır: Sizin beyanınız ile karşı tarafın beyanını, banka hareketlerinizi ve sektör ortalamalarını aynı anda karşılaştırmaktadır. 2. “I-ZMS” ve Yapay Zekâ Destekli İnceleme Uygulamada “I-ZMS” olarak ifade edilen yapı, temelde izleme, analiz ve risk skorlama sistemlerinin bütünüdür. Bu sistemlerin amacı: •    Uyumsuz mükellefleri erken tespit etmek •    Sahte belge kullanımını belirlemek •    Sektörel........

© Gazete Gerçek