We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

İktidarın manevra alanı ve sınırları

48 10 13
12.01.2021

Küresel Güney (KG) ülkelerinde iktidarların ana akım neoliberal yörüngenin dışına çıkıp çıkamayacakları konusu, uluslararası siyasal iktisat literatüründe epeydir tartışılıyor. Konuyu tüm boyutlarıyla ele almak oldukça güç. O nedenle kapsamı daraltıp, daha küçük bir alana odaklanmak işimizi kolaylaştırabilir. Geçtiğimiz üç haftada yaptığım değerlendirmelerin odağına KG ülkelerindeki iktidarların ‘politika alanlarını’ koyarak, böyle bir çabaya giriştim. Bu yazıda geçtiğimiz üç yazıdan çıkan bazı sonuçları ele alacağım.

Küresel Kuzey (KK) ülkelerinde kapitalizmin krizini ertelemek üzere 1970’lerin sonlarında geliştirilen uygulamalar sonucunda ortaya çıkan finansallaşma, 1990’lı yıllardan itibaren KG ülkelerini de içererek, dünya genelinde sermaye birikim sürecinin güncel dinamiklerini belirler hale geldi. Finansallaşma, 1970’lerde KK ülkelerinde krizin aşılması değil geleceğe ertelenmesi olanaklarının gelişmesiyle ortaya çıktı.

Tartışmayı özetlemek için üç tespit yapmama izin verin:

1- Finansallaşma, bir geleceğe kaçış stratejisi olduğu ölçüde, bu stratejiyi uygulayanlar açısından bir olanak yaratıyor. KK ülkelerinde sermaye birikimindeki tıkanıklıklar (kârlılık sorunları, verimlilik düşüşleri, sürekli kemer sıkmanın talebi sınırlayıcı ve deflasyonist sonuçları gibi pek çok sorun), hanehalkı, firma ve devlet borcunun sürekli artmasıyla bir süreliğine daha yönetilebilir hale geldi. Ancak günümüzde geleceğe kaçış, faizlerin düşük kalmasına bağlı. Bunu aklımızda tutarak devam edelim.

2- KG ülkelerinin finansallaşma sürecine dahil olmaları, onların küresel kapitalizmle eklemlenme biçimlerinin damgasını taşır. Bu nedenle finansallaşma, KG’de ‘bağımlı finansallaşma’ halini alır.

3- Sermaye hareketlerinin yönü büyük ölçüde KK ülkelerindeki dinamikler tarafından belirlenmektedir.

Bu genel tespitleri sıraladıktan sonra tartışma konumuza dönerek bu........

© Gazete Duvar


Get it on Google Play