We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Yeniden kuruluş safsatası

14 26 16
16.02.2021

Siyasi iktidarın anayasayı, daha doğrusu sistemi değiştireceği yönünde uzunca süredir bir söylenti dolaşıyordu. Malum, getirmiş oldukları cumhurbaşkanlığı sistemi başarısız oldu. Elbette, güçlendirilmiş parlamenter rejim getirmek için değiştirmek istemiyorlar anayasayı; her zaman olduğu gibi iktidarlarının devamı için hesap kitap yapıyorlar. Nitekim, Cumhurbaşkanı anayasanın değişmesi gerektiğinden bahsetti geçtiğimiz hafta ve Adalet Bakanı da 1921 Anayasası’nın ruhunu taşıyan yeni bir toplumsal sözleşme gerekliliğine vurgu yaparak sürprizi tamamladı.

Bu açıklamaların halkın istisnasız tamamında hayret etkisi uyandırdığına eminim. Bir kısım hiç sorgulamadan “Reis diyorsa doğrudur” demişse de öncesinde bir hayret duygusunun varlığı şüphe götürmez. Ama çoğunluğun; hayretin yanı sıra bıkkınlık ve öfkeyle karşıladığına da eminim. Zira, siyasi iktidar, kendi hedeflerine ulaşabilmek için ayda bir anayasayı değiştirmek gerekse, yüzünü dökmez, zerre utanmaz, her ay değiştirmek ister. Buna ses çıkaranı da terörist, vatan haini ilan edip içeri atar.

Çoğu kişi bu yeni anayasa konusunun gündemi saptırmak için ortaya atıldığını düşünüyor, ben öyle düşünmüyorum. Siyasi iktidarın huyunu az çok öğrendik; köklü değişiklikler yapmadan önce, konuyu açıp ortamı ısıtıyor. Anayasayı elbette hemen değiştirmeyecek. Zaten sayısal çoğunluk engeli var. Ülkeyi henüz tam olarak istedikleri şekle sokabilmiş değiller. Bu konuyla birkaç kuş birden vurmak istiyorlar. Hem gündem sapacak, hem bazı muhalefet partilerine cazip gelecek önerilerle oy devşirecekler, hem Millet İttifakı'nı karıştırmış olacaklar hem de önümüzdeki genel seçim için “Bize oy verin, çoğunluğu verin, anayasayı değiştirelim” diyecekler. Güzel memleket…

1921 Anayasası’yla ilgili birkaç kelam da biz edelim. Toplamda 23 maddelik bu Anayasa (Teşkilat-ı Esasiye), İnönü Savaşı’nın akabinde 1920’de TBMM kurulduktan hemen sonra hazırlanan dönemine göre ilerici (Cumhuriyeti vurgulayan) bir anayasa. 1876 Anayasası (Kanuni Esasi) ile birlikte uygulanıyor 1924’te yeni Anayasa gelene kadar. Fakat, Cumhuriyet öncesi geçici bir anayasa 1921 Anayasası. Şimdiki Anayasa ile arasındaki temel farklılıklar ise şöyle:

-Kuvvetler ayrılığı değil kuvvetler birliği var (Yargıdan bahsedilmiyor, yasama ve yürütme birlikte).

-Laiklik ilkesi yok, “Devletin dini İslam’dır”........

© Gazete Duvar


Get it on Google Play