We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Gazprom fiyat indiriyor Türkiye zam yapıyor

59 207 53
10.03.2021

Türkiye gündeminde pandemi ve kış koşullarının birleşmesinin getirdiği zorluk var. İşsizlik, enflasyon sohbetlerin ana konusu, bir de zamlar. 2021’de yılın ilk günlerine zam yağmuruyla girildi. Ancak öyle bir kalem var ki, gelen her fatura sinir krizlerinin sebebi: Doğal gaz. Oysa Türkiye 21 Ağustos’ta ilan edildiği üzere 320 milyar metreküp (bcm) doğal gaz buldu.

Müjdeyle ilan edilen bu süreç, indirim değilse de zamların durması ümidini getirmişti, öyle olmadı. Peki neden? Türkiye doğal gaza neden sürekli zam yapıyor? Gazprom zamların ardındaki gizli neden mi? Gazprom’un fiyat ortalaması ne durumda? Doğal gaz bütçe için neden önemli? 1990’lar Rusya örneği bize bu konuda ne söylüyor? Bu hafta bu sorulara yanıt arayacağız.

Gazprom Export’ta göre Türkiye, Gazprom’un en önemli üçüncü tüketicisi, çünkü hatırı sayılır bir gaz alımı yapıyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu(EPDK) Raporu’na göre Türkiye, 2019’da 45.2 bcm gaz ithal etti, bu gazın yüzde 33.6’sı Rusya’dan alındı. Yani gaz tedarikinde Gazprom Türkiye için önemli. Bu bağlamda Gazprom’un sitesindeki ortalama gaz fiyatlarına bakalım.

Gazprom’un Türkiye’nin dahil olduğu Avrupa pazarındaki ortalama gaz fiyatı (1000 metreküp/dolar) yıllara şöyle: 2017: 202 dolar, 2018: 246 dolar, 2019: 210 dolar. Veriler incelendiğinde Gazprom’un fiyatlarında değişiklik olduğu görülüyor. Ancak dikkat çekici olan 2019’da indirim uygulanması: 1000 metreküp gazın fiyatı 246 dolardan 210 dolara gerilemiş. Öncelikle şunu belirtmek lazım ki Gazprom anlaşmaları ülkelere özel yapıyor. Bunlar ortalama fiyat, yine de durum konusunda fikir veriyor.

Aynı dönemde Türkiye’de doğal gaz fiyatlarının seyrine bakalım. 2019, Türkiye’de yerel seçim yılıydı ve özellikle İstanbul’da seçimin tekrarlanmasına kadar doğal gaz ve elektrik zamlarından kaçınıldı. Ancak seçimden kısa süre sonra doğal gaza neredeyse bir ayda art arda zam yapıldı. Önce yüzde 14.9, ardından aynı oranda ikinci zam. Böylece bir yılda gaza ödenen meblağ yüzde 32.1 arttı. Yani 1 Eylül 2018’de doğal gaza 100 lira ödeyen hane halkı, 2019’da aynı miktar gaza 132.1 lira ödemek durumunda kaldı. Oysa aynı dönemde küresel olarak gaz fiyatlarında düşüş vardı, dahası Gazprom da ortalama fiyatlarda indirime gitmiş bir önceli yıla göre gazı 36 dolar daha ucuza satıyordu. Peki Türkiye buna rağmen neden gaz fiyatı arttı?

Doğal gaz fiyat politikası konusunda vergi politikalarını incelemesi ve kamu yararı........

© Gazete Duvar


Get it on Google Play