We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Çin’in aşı diplomasisi ve Türkiye’nin aşı tercihi

67 25 9
20.01.2021

Korona virüsüne dönük en kapsamlı önlem aşı. Dünyada belli başlı ilaç firmaları yüzde 90’ın üzerinde etkili aşı formülüne sahip. Aşıların bulunduğu yönünde haberlerin gelmesiyle bazı devletler, çoğunlukla refah seviyesi yüksek olanlar, bu aşı gruplarından edindi. Benzer biçimde Rusya Sputnik V aşısını, Çin de çalışmaları süren beş aşıyla korona virüsüne karşı kalkan olmaya çalışıyor.

Bununla beraber bazı devletlerin, yatırım ilişkilerini, borç bakiyelerini, gelecek vadeden projelerini dikkate alarak aşı tercihinde bulunduğu görülüyor. Bu durumun en açık örneği Çin’den aşı alan devletlerin profilinde görülüyor. Bu yazıda Çin’in aşı diplomasisini ve bazı devletlerin neden Pekin’e yöneldiğini ele alacağız.

Aşı çalışmaları hızla devam ederken, merak edilen konuların başında, tüm dünyada eşanlı olarak görülen bu hastalığa karşı aşı dağıtımının nasıl yapılacağıydı. Nitekim dünyanın en varlıklı devletleri, nüfuslarının çok üzerinde, milyonlarca aşı siparişi vererek Aralık 2020’de aşılama çalışmalarına başladı. Öte yandan henüz aşıya ulaşamamış milyarlarca insan var. Bazı devletler hâlâ aşı alabilmiş değil, yakın zamanda da alabilecek gibi görünmüyor. Tam da bu nedenle AIDS’e karşı mücadelesiyle bilinen Güney Afrika ve jenerik ilaç üretiminde özellikle yoksul ülkelerin makul fiyatlarla ilaçlara ulaşımını sağlayan Hindistan, Dünya Ticaret Örgütü’nden Covid aşılarının dünyada erişiminin kolaylaşması ve uygun fiyatlara satılması için geçici olarak patentinin kaldırılmasını talep etti. Ancak bu talep DTÖ’deki toplantıda, özellikle ABD, Japonya ve AB üyesi devletlerin baskısıyla, reddedildi. Yani korona virüsü aşılarını geliştiren firmaların dışında kalanlar, diğer devletlerin aşıya ulaşmasını sağlayamayacak. Yani patent dünyasındaki aşı ve ilaç alanında durum bildiğimiz gibi, kâr hedefli sistemde şimdilik bir değişiklik de yok.

Batı yakasında devletler “önce benim vatandaşlarım” diyerek aşı milliyetçiliğinin doruklarına çıkarken, doğuda Çin farklı bir stratejiyle önce bölgesel ardından küresel ölçekte aşıyı bir diplomasi aracına çeviriyor. Halihazırda Çin’de 5 aşı çalışması yürütülüyor. Aşı çalışması yapanların arasında devlet şirketleri de var.

Aşı Çin için iki açıdan bir fırsat yaratıyor. Birincisi, küresel düzeyde korona virüsünün dünyaya Çin’den yayılması, Trump gibi bazı liderlerin virüsle Çin’i benzeştiren ifadeleri Çin’in küresel imajına zarar vermişti, aşı imaj tazeleme için........

© Gazete Duvar


Get it on Google Play