We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

12 Eylül ve hatırlamak

86 13 16
17.09.2020
12 Eylül, bir sürü şeyle birlikte önce zihinlere saldırdı. Daha en başından kendisi için “unutulma” hakkını kullanmak istedi. Bellekleri silerek, tarihi yeniden yazarak, bütün kayıtları bozarak, hafızayı bulandırarak işe girişti. Hatırlanmak istediği gibi hatırlanmayacağını bildiği için, unutturmaya odaklandı.

Tam yıldönümünde (Cumartesi günü) yazmak istiyordum ama olmadı. Henüz haftası çıkmadığına göre yine de yıldönümü içinde sayılırız. Evet, tam kırk yıl geçti. 40 yıl önce 12 Eylül 1980’de, bu ülkenin ekonomik, toplumsal, siyasal ve kültürel gidişatını belirleyen, bugün içinde sürüklendiğimiz pek çok şeyin başlangıç veya sebebi olan bir darbe yaşandı. Teknik anlamda bir askeri müdahaleyi isimlendirmek için değil, kelimenin gerçek anlamıyla ülkenin tepesine inen bir darbeydi bu. Öncesini, olanı ve sonrasını anlatılanlarla değil gözleriyle görüp, aklı erecek biçimde algılayabilecekler yarım yüzyılı devirmiş durumda. Üzerinden iki kuşak geçmiş, hatırlayanlar artık azınlığa düşmüş. Hafızasından kazımış, unutmayı tercih etmiş ya da başka biçimde yeniden kaydetmiş olanları da düşünce, sayı iyice azalıyor.

Hatırlamayı tercih edenler, hatırlamak gerekir diyenler, hatırlatmak/anlatmak lazım diye düşünenler, 40’ıncı yıl vesilesiyle yazdılar, söylediler. Ancak geçen kırk yıla ve bugüne taşıdıklarına bakınca yazılanların, söylenenlerin yetmediği, sözün yetersiz kaldığı hissi hafiflemiyor hatta daha ağırlaşıyor. Tanıl Bora’nın derlediği “40 Yıl 12 Eylül” başlıklı kitap bu hafızaya bir katkı yapıyor. Tanıl Bora’nın yazdığı sunuşta “12 Eylül, beteriyle katlansa da, o beterin kapısını açmıştır, bir dönüm noktasıdır, o bakımdan miladidir” cümlesi, hafızada asılı olanın, takılı kaldığı yerde bıraktığı lekeyi çok iyi anlatıyor: “Üzerinden kırk yıl geçti ama tortusu kaldı. Tortunun kalıcısı vardır; bu, kalıcı olmuş bir tortu. Her şeye sıvaşıyor. Suyumuz bulanık”.

Tolga Arvas, Kumru Başer, Murat Belge, Gaye Boralıoğlu, Fethiye Çetin, Ercan Kesal, Gülten Kışanak, Ümit Kıvanç, Ömer Laçiner, Göze Orhon, Merih Cemal Taymaz ve Nilgün Toker’in yazılarının yer aldığı derleme, unutmayanların anlattıklarını bir kere daha kayda........

© Gazete Duvar


Get it on Google Play