We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

7 uğursuz T

215 196 0
15.07.2019
Mehmet Bayrak’a göre Şark Islahat Planı başta olmak üzere devletin Kürt politikasını “7 Uğursuz T”de özetlemek mümkün: Te’dip, Tenkil, Taqtil, Tehcir, Temsil, Temdin ve Tasfiye. Mevcut iktidarın Kürt politikasına bakıldığında, hangi T’lerin uygulamada olup olmadığını kestirmek kolay ama bunları bugünkü koşullarda yazarak tespit etmek veya tespit ederek yazmak yasak!

“Aslen Türk olup Kürtlüğe mağlup olmaya başlayan berveçh-i âti (aşağıdaki gibi) Malatya, Elâziz, Diyarıbekir, Bitlis, Van, Muş, Urfa, Ergani, Hozat, Erciş, Adilcevaz, Ahlat, Palu, Çarsancak, Çemişkezek, Ovacık, Hısnımansur, Behisni, Arga, Hekimhan, Birecik, Çermik vilâyet ve kaza merkezlerinde hükümet ve belediye dairelerinde ve sair müessesat ve teşkilatta, mekteplerde, çarşı ve pazarlarda Türkçe’den maada lisan kullananlar evamir-i hükümete (hükümet emrine) ve belediyeye muhalif ve mukavemet cürmile (suçuyla) tecziye (cazalandırma) edilirler.”

Kürtçe konuşmanın cezai yaptırıma tâbi tutulmasını emreden bu cümle, 1925 tarihli Şark Islahat Planı’nın (ŞIP) 14. Maddesi.

ŞIP’ın 17. Maddesi de şöyle: “Fırat garbındaki vilâyetlerimizin bazı aksamında dağınık bir surette yerleşmiş olan Kürtler’in Kürtçe konuşmaları behemehal men edilmeli ve kız mekteplerine ehemmiyet verilerek kadınların Türkçe konuşmaları temin olunmalıdır.”

Türkolog ve Kürdolog Mehmet Bayrak’ın ortaya çıkardığı 24 Eylül 341 (1925) tarihli bu planın altında M. Cemil (Uybadin), Mehmet Esat (Bozkurt), Kâzım (Orbay), Mustafa Halik’in (Renda) imzası bulunuyor.

28 maddeden oluşan ŞIP, eğitimden iskana, adliyeden istihbarata, aşiret yapısının dağıtılmasından hangi yandaş köylerin vergilerden muaf tutulacağına kadar........

© Gazete Duvar