We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Darbecilik meselesi ve Türkiye’de siyaset

46 37 42
08.04.2021

Darbeciler ne yapar? Türkiye yurttaşları için yanıtını vermesi çok zor olmayan bir soru bu. Bir insan ömrüne sığacak biçimde, 1960 ve 1980’de iki askerî darbe, 1962 ve 1963’te iki darbe girişimi, 1971’de askerlerce verilen ve yürütmenin güçlendirilmesi talebini karşılayan anayasa değişikliği ile sonuçlanan bir muhtıra, 1997’de hükümetin istifasıyla sonuçlanan Milli Güvenlik Kurulu toplantısı, 2007’de bir çeşit muhtıra niteliği taşıyan Genelkurmay'ın elektronik basın açıklaması ve 2016 yılında gerçekleşen askerî darbe girişimini ve sonrasında ilan edilen olağanüstü hal içinde yapılan rejim değişikliğini bu ülkenin yurttaşları olarak yaşadık. Her birinin koşulları ayrıydı, sonuçları farklı yaşandı. Fakat darbe nasıl işler sorusunun yanıtını anlamak için her biri deneyim yarattı. Darbeler, zor yoluyla, güç kullanarak ya da güç kullanma tehdidinde bulunarak mevcut anayasal düzeni askıya almayı ve/veya demokratik olmayan yollarla onu biçimlendirmeyi hedefler. Bunun hangi araçlarla yapıldığını bizzat kendi tarihimizden biliyoruz. Darbe döneminde bir siyasal topluluk neler yaşar?

1- Anayasal düzen askıya alınır. Daha doğru bir ifadeyle, siyasal kuruluş anayasasızlaştırılır. Bunun anlamı; darbecilerin kurduğu yürütme gücünün ağzından, kaleminden çıkanın anayasa değerinde olmasıdır. Anayasal normlar etkili ve geçerli olmaktan çıkarılır.

2- Siyasetin demokratik zeminleri ortadan kaldırılır. Örneğin parlamento feshedilir ya da asker tarafından oluşturulmuş yürütmenin güdümünde işlevsizleştirilir. Siyasal partiler kapatılır ya da zor gücünü elinde bulunduran yürütmenin insafına bırakılır -organlarına üye olacak kişilerin belirlenmesi, milletvekili adaylarının onaya tabi olması, uzun süreli siyaset yasakları gibi-

3- Toplumsal ve siyasal eleştiri kabul edilmez. Eleştirel düşünceyi üreten insanlar kurumlardan arındırılır. Üniversiteler tasfiye edilir. Halkın haber alma ve siyasal kanılarını oluşturma ortamını yaratmakla görevli olan basın denetim altına alınır.

4- İşkence, zorla kaybetme gibi suçlar olağan hale getirilir. Bu suçlar işlenirken yurttaşların anayasal güvenceleri ortadan kaldırılır.

5- Yurttaşlar masumiyet karinesine aykırı olarak fişlenir, cuntanın istihbarat örgütü ya da bakanlıkları insanların isimlerini, adreslerini denetimleri altındaki basına sızdırır ve haklarında çeşitli suçlar uydurarak onları itibarsızlaştırır.

6- Konjonktürel olarak amaçların içeriği farklılaşsa da formel olarak darbeler demokratik yollarla kurulamayacak bir yeni düzeni, hayata geçirilemeyecek uygulamaları zor yoluyla hayata........

© Gazete Duvar


Get it on Google Play