We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

İner misin, çıkar mısın ya da Bulu adına utanmak

61 82 0
17.07.2021

90’lı yıllardaki “İner Misin Çıkar Mısın?” yarışma programını hatırlar mısınız? İnsanlar, sözde alkış sesine duyarlı hidrolik bir platform üzerinde türlü şaklabanlıklar yapardı. Seyircinin alkışla bir anda yukarı çıkardığı yarışmacı, kendisini aniden tepetaklak aşağıda bulabilirdi. Rahmetli Boran Kaya sunardı. Ben "başkası adına utanmak” duygusunun nasıl bir şey olduğunu ilk olarak o programda idrak etmiştim. “İnsan neden para ya da başka bir güdü için kendini böylesine rezil eder” sorusu üzerine genç aklımla çokça kafa patlattığımı hatırlıyorum. Aradan 25 yıl geçti, yaşananlara ilişkin bir sürü yerli yersiz siyasal yorumum var belki ama bu sorunun yanıtı benim için hala bir muamma. Freud’un bilinçdışını, biyolojik dürtüleri öne çıkartan açıklamalarını, Marx’ın birey bilinç ve tercihlerinin siyasal düzen, ekonomik sistem tarafından belirlendiği söylemlerini anayasa gibi kabul etmekle birlikte; insanın statü, para, koltuk sevdası için kendini soktuğu türlü hallere giden süreçlerde zihinsel açıdan neler yaşadığı benim için hala kara kutu. Misallerle meramımı açmaya çalışayım.

Olay yaşandığı sırada 80 küsur yaşında olan Erdoğan Demirören gibi acayip servete sahip bir iş insanı, neden gücün karşısında hüngür hüngür ağlar telefonda mesela? Milas’ta CHP’den AKP’ye geçen Barış Soylak, AKP lideri ile telefonda konuşurken neden kendisine oyuncak alınmış çocuk edasıyla heyecanlanır, hoplar zıplar, “Reisim” diye çığlıklar atar? Mazhar Alanson neden sahnede el pençe divan durur, kolunu bacağını nereye koyacağını şaşırır? Boğaziçi Üniversitesi’nde 7 ay boyunca her gün kendisini kabul etmeyen öğrenci ve hocalara karşı şiddet uygulamaktan çekinmeyen ex-rektör, akşam evine gittiğinde ne düşünür, bu derece nefret ögesi olmasını zihin dünyasında nasıl meşru zemine oturtur? Aynı üniversitede rektör yardımcısı olan zat, çocukların “Hocam hiç utanmanız yok mu?” sorusuna “Bir........

© Gazete Duvar


Get it on Google Play