We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Fon alınca hain, almayınca bağımsız mı oluyorsunuz?

90 84 107
24.07.2021

Ruşen Çakır ve Medyascope üzerinden “zamanlaması manidar” olan, yurtdışından alınan fonlar üzerinden başlatılan karalama kampanyası hakkında birkaç kelam da ben etmek isterim. Fahrettin Altun’un hemen topa girmesiyle aslında nihai niyetin ne olduğu çok bariz olsa da, konu biraz çetrefilli ve üzerine konuşulmayı hak ediyor. Zira parayı verenin düdüğü çaldığı, kimsenin boşu boşuna kimseyi fonlamayacağı genel kabul görmüş durumda, 90’lardan itibaren birçok ülkede sivil toplumcu hareketlerin arkasında bu tarz fonların bulunması bilinen bir gerçek. Sınıf savaşlarının yerini postmodern zamanların kimlik savaşlarına bıraktığı dönemlerde bu tarz küresel fonlar, belki de sermayenin önemli bir rolünü üstlendi. Dünya çapında sol hareketler, totalde kapitalizmin vahşiliğini sorgulamak yerine, enerjilerini aldıkları bu fonlar vasıtasıyla daha alt kategorilerde mücadeleye harcamayı tercih ettiler. Sermaye egemenliğinin ekonomi-politik dünyada ana çelişki damarını oluşturduğu sorgulaması, yerini daha niş alanlarda mücadeleye bıraktı ve bu durum şüphesiz küreselleşmenin ağır tahribatlarından birini oluşturdu. Bu makro bakış açısını elbette kabul etmekle birlikte, otoriter rejimlerin gündelik yaşam pratikleri üzerindeki ağır tahakkümü içinde, bu fonların aynı zamanda nasıl da “kurtarıcı” olduğunu 2000’li yıllarda çok sayıda STK ya da medya vasıtasıyla bizzat yaşadık. Bu nedenle artıları eksilerinden çok daha baskın bir durumdan bahsediyoruz.

Öncelikle şu bağımsızlık meselesini biraz tartışalım ve kışkırtıcı bir soruyla başlayalım: Bugün tüm dünyada medyada çalışıp (aslında her alanda da, çok spekülatif olmamak adına sadece medya diyorum) gerçekten bağımsız gazeteci kalabilmek ya da daha genel ifadeyle bağımsız medya oluşturabilmek mümkün mü? Yandaş gazete ve televizyonlarda, söz gelimi Hürriyet’te, herhangi bir televizyonda, dünya medyasına yön veren Fox, CNN, Bloomberg’in Türkiye ofislerinde çalışmak ya da dünyadaki bütün bilgileri kontrol eden YouTube, Facebook, Instagram üzerinden yayın yapmak bağımsız olmak mıdır? Yönetime geçmek için türlü iktidar savaşlarının yaşandığı, bunun için de her yolun mubah görüldüğü Cumhuriyet, Halk TV gibi kuruluşlarda çalışınca bağımsız mı olunuyor? Başlıktaki soruya dönelim, ABD kaynaklı ya da başka bir ülkenin vakfından hiç de gizli saklı yöntemlerle değil, şeffaf biçimde fon alınca bir anda muhafazakârlar ve bazı devrimciler tarafından hedef gösteriliyorsunuz, vatan haini ilan ediliyorsunuz, yok almıyorsanız bağımsızsınız, itibarınız 1500 öyle mi? Oysa fonları bırakın, büyük sermaye şirketlerinden reklam alan herhangi bir mecranın bağımsız olduğuna hakikaten inanabiliyor musunuz? Koç Grubu’ndan ilan aldıktan sonra, diyelim ki şirket tarafından yapılan bir çevre katliamı ya da bir iş kazası haberinin ana akımda yayınlanabileceğini düşünüyor musunuz? Cidden böyle düşünüyorsanız hadi biraz daha geniş perspektiften bakalım konuya.

Google’ın da sahibi, dijital kartel Alphabet’nin sunduğu servislerle interneti, dolayısıyla dünyayı kontrolü altına aldığını sağır sultan duymuş durumda. Arama motoru Google, reklam servisi AdSense, e-posta hizmeti Gmail, bulut depolama servisi Google Drive, YouTube, Web tarayıcısı Chrome derken hayatımızı Alphabet yönetiyor desek yanlış mı olur? 2017 yılında Avrupa Birliği Komisyonu internet aramalarındaki tekelci gücünü kötüye kullandığı gerekçesiyle Google’a 2.42 milyar euroluk para cezası kesmişti. Şimdi YouTube ya da Facebook platformları üzerinden iş yapınca, muhalif ya da iktidar yanlısı yayınlara “karışılmayınca” siz gerçekten “bağımsız” iş yapmış olmuyorsunuz. Benden duymuş olmayın ama en ufak mesaj attığınızda aslında milyarlarca dişlinin oluşturduğu büyük bir yapının küçük birer parçası oluyorsunuz. Facebook kurucusu Mark Zuckerberg’e DM’den ulaşma şansınız var nasıl olsa, Cambridge Analytica skandalı sonrası özür dilemiş olsa da milyarlarca insanın bilgisiyle neler yaptığını, neleri yapmaya muktedir olduğunu bir........

© Gazete Duvar


Get it on Google Play