We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Pandemiye karşı kamusal finans

20 15 7
11.12.2020

Küresel araştırma ağı Municipal Services Project, Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı ve Avrupa Borç ve Kalkınma Ağı, geçtiğimiz hafta içinde yeni bir çalışma yayımladılar. Profesör Dr. David McDonald (Queen's Üniversitesi), Dr. Thomas Marois (SOAS, Londra Üniversitesi) ve Dr. Diana Barrowclough (UNCTAD) tarafından derlenen kitabın başlığı Kamu Bankaları ve Covid-19: Pandemiye Karşı Kamusal Finans ile Mücadele olarak çevrilebilir.

Yirmi dört araştırmacının katkıda bulunduğu çalışma bugüne kadar pandemi sırasında devlet bankalarının neler yaptığını belgeleyen ve tartışan en kapsamlı çalışma niteliği taşıyor (burada ağırlıkla devlet bankaları terimini kullanıyorum, ancak “public banks” terimi devlet mülkiyetindekileri de içeren daha geniş bir evrene işaret ediyor).

Burada çalışmayı kısaca tanıtmak ve Türkiye’de tartışmalarımızın odağını değiştirmeye uğraşma çağrısında bulunmak istiyorum.

Pandemi dünya ekonomisi üzerinde bir şok etkisi yarattı ve toplumlar üzerinde büyük bir tahribata neden oldu. Bu etkiyi hafifletmek için birçok hükûmet hanelere nakit transferlerinin yanı sıra çeşitli finansal destek mekanizmaları sundular. Bilhassa küresel Kuzey’deki destekler yeni bir harcama konsensüsü yarattı.

Ayrıca daha ziyade küresel Kuzey’de merkez bankaları uzunca bir süredir yaptıkları üzere finansal varlık fiyatlarının düşmesini engelleyecek alımlar gerçekleştirdiler. Bu alımlar finansal varlıkları ellerinde tutan sermaye sahiplerine dayanak sunarken, çeşitli finansal destekler talep düşüşüne set çekmiş ve sağlanan yeni krediler çöküşü sınırlandırarak dünya ekonomisinin beklenenden daha az daralmasına katkıda bulunmuş görünüyor.

Kendilerine tevdi edilen görevler gereği, ya da devletlerin pandemi karşıtı mücadelelerinin bir uzantısı olarak devlet bankaları da bu dönemde çeşitli vazifeler üstlendiler. Verdikleri destekler özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin batmasını engelledi. Ancak ne devlet bankaları ne de merkez bankalarının müdahalelerine ilişkin toz pembe bir tablo çizilebilir. Bu müdahaleler çoğunlukla geniş toplum kesimlerine kısa süre nefes alma imkanı sunarken, mevcut eşitsizlikleri hafifletme bakımından pek fazla bir etkide bulunamıyorlar.

Bu bağlamda çeşitli sektörlerin hayatta kalmasını sağlamak ile müdahale yoluyla daha hakkaniyetli bir destek sunmak ve eşitsizlikleri azaltarak tahribatı hafifletmek arasında bir........

© Gazete Duvar


Get it on Google Play