We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

ABD Yahudileri artık bildiğiniz gibi değil

1 4 6
20.09.2021

Çoğu kişi bugün sayıları 7,5 milyona ulaşmış ve nüfusun yüzde 2,5’ini oluşturan ABD’li Yahudilerin de İsrailli Yahudilerle her konuda mutabık olduğunu düşünür. Hatta ABD’li Yahudilerin, İsrail’in gönüllü lobicisi oldukları kanaati hâkimdir. Pew Araştırma Merkezi’nin kaleme aldığı son araştırma ise bu algının değiştiğini gösteriyor.

ABD ve dünyayı etkileyen toplumsal meseleleri ve demografik eğilimleri inceleyen düşünce kuruluşu Pew, ilkini 2013 yılında yayımladığı “Yahudi Amerikalılar” raporunun ikincisini geçtiğimiz günlerde yayınladı ve bir süreden beri hissedilen bu değişikliğin daha da derinleştiğini ortaya koydu.

Tıpkı 2013 yılında yapılan birinci araştırma gibi, ikinci PEW araştırması da, ABD’li Yahudilerin demografik çeşitliliği, neye inanıp inanmadıkları, kimle evlendikleri, çocuklarını nasıl yetiştirdikleri ve İsrail hakkında ne hissettikleri gibi başlıklarda farklılaştıklarına işaret ediyor.

Araştırma, Yahudilerin çoğunluğunun İsrail’i önemsediğini ama her zaman İsrail hükümetinin politikalarıyla hemfikir olmadıklarını da ortaya koyuyor. Örneğin, İsrail üstündeki ekonomik ve siyasi baskıyı artırarak İsrail’i işgal ettiği topraklardan çekilmeye zorlama amacındaki küresel BDS (Boycott, Divestment, Sanctions: Boykot, Tecrit, Yaptırım) kampanyasını destekleyen ABD’li Yahudilerin oranı yüzde 10. Bu kampanya her zeminde gündeme gelmesine rağmen, kampanyayı duymamış ABD’li Yahudilerin oranıysa C. Yine aynı oranda kişi de BDS’e karşı. Gençlerde BDS konusunda yeterli bir kanaatin oluşmaması, İsrail hükümetlerinin ABD’de kampüslerde yürüttükleri BDS karşıtı propagandanın pek de işe yaramadığını ortaya koyuyor.

Yahudilerin ’i İsrail’i Yahudi olmanın önemli bir parçası olarak önemsiyor. Amerikalı Yahudilerin yarısı İsrail’de bir kez, %’i birden fazla kez bulunmuş.

Hâlâ Demokrat Parti’nin oy deposu

Amerikalı Yahudilerin q’i Demokrat Parti’yi, &’sı Cumhuriyetçi Parti’yi destekliyor, %3’ü ise herhangi bir tercih belirtmiyor.

Amerikalı Yahudilerin coğrafi olarak Doğu Avrupa’dan gelmeleri ve siyasal kültür olarak sol fikirleri benimsemiş olmaları bilinen bir gerçek. ABD solunun birçok kurumunda yoğun ve yaygın görev alan Amerikalı Yahudiler sol fikirlere oldukça açık.

Ayrıca günümüzde Amerikalı Yahudiler yoğun olarak Demokrat Parti’nin oy depoları denebilecek kuzeydoğu bölgesinde yaşıyorlar.

Gençler daha çeşitli

2020 yılında Amerikalı Yahudiler genel nüfusla mukayese edildiğinde yaşlı, eğitimli, zengin ve daha az dindar bir görünüm çiziyorlar. Amerikalı Yahudilerin çoğunluğu beyazlardan oluşuyor. Buna karşın 30 yaş altındaki Yahudiler her açıdan daha çeşitliler. Genç Yahudi yetişkinlerin ’i beyaz değil; bu nüfusun %7’si Hispanik; %2’si siyah; %6’sı çok etnikli ve %1’i Asyalı ve Pasifik adalı.

ABD’li Yahudilerin 4,2 milyonu yalnızca milliyetlerinin değil, dinlerinin de Yahudi olduğunun altını çiziyor. Geri kalan 3 milyon Yahudi dini aidiyeti önemsemiyor.

Temel ayrışmalar

Yahudilikte dinî yaklaşımda üç ana grubun olduğunu söyleyebiliriz; Ortodoks, muhafazakâr ve reform. Bu üç dinsel çatallanmanın farkında olmak, özellikle Amerika Yahudi toplumundaki toplumsal ve siyasal ayrışma meselelerini anlayabilmek için önemlidir.

Ortodoks Yahudilik (Haredim), 18.yüzyılda Yahudi din adamları arasında tartışılan dini reform etme çabalarını reddeden ve geleneksel dinî anlayışı sıkıca savunan Yahudilik olarak tanımlanabilir. Bu kesim, geleneksel dinî metinlere bağlı kalarak bir yaşam tarzı oluşturuyor. Bu dinî grubun genel toplumla kurduğu ilişki sınırlı olmakla birlikte son dönemde modern teknolojinin imkanlarını kullanarak kamusal alana açılmaya başladılar.

Muhafazakâr Yahudilik (Masorti), modern toplumsal ilişkilere ve........

© Fikir Turu


Get it on Google Play