We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Facebook: Godzilla mı hayat kurtarıcı mı?

2 5 10
08.10.2021

Ekim’in ilk haftası hem teknoloji dünyasına hem de belki de dünya genelinde sıradan insanların hayatına Facebook damgasını vurdu. Bir yanda 6 saatlik kesinti, diğer yanda da şirketin eski ürün müdürü Frances Haugen’in şirket içi belgelerle yaptığı ifşaatlar çok konuşuldu.

Peki, Facebook’ta gerçekten neler oluyor? Şirket ne kadar büyük bir krizin içinde? Birkaç saatlik kesinti neden bu kadar insanı telaşa sürükledi? Facebook kimin için ne ifade ediyor? Konunun uzmanları kaleme aldıkları yazılarda bu sorulara yanıt aradı.

Dünyanın en önemli teknoloji okullarından MIT’nin Technology Review dergisindeki kısa bir makale, özellikle gelişmekte olan ülkelerde Facebook’un çok büyük önem taşıdığına ve hatta artık “internet ile aynı anlama geldiğine” dikkat çekiliyor. New York Times’da yayınlanan bir diğer makalede ise Facebook’un şirket kültürünün kâr ve büyüme odaklı olduğu ve bunun şirketin sosyal medya ürünlerinin yol açtığı toplumsal sorunlara gözünü kapatmasına yol açtığı kaydediliyor. Bu durumun ancak şirket yönetiminde değişikliğe gidilmesiyle değişebileceği görüşü savunuluyor.

Dünyanın büyük bölümü için Facebook=İnternet

Eileen Guo ve Patrick Howell’ın O’Neil, M.I.T. Technology Review’da yayınlanan makalelerinde Facebook’un özellikle gelişmekte olan ülkelerde büyük önem taşıdığını vurguluyor:

“ABD’deki pek çok kullanıcı için kesinti önemsiz bir sıkıntıydı. Ancak dünyada internete girmek için Facebook’un ürünlerine bağlı olan milyonlarca kişi için, özellikle Ağustos ayı ortasında çekilmenin ardından uluslararası toplum tarafından terk edildiğini düşünen Afganlar için bu ani kesinti çok daha ciddiydi.

Özel internet tarayıcısı Tor ve şifreli mesaj servisi Signal gibi teknoloji projelerini destekleyen Amerikalı kâr amacı gütmeyen kuruluş Open Technology Fund’ın (Açık Teknoloji Fonu) güvenlikten sorumlu başkan yardımcısı Sarah Aoun, Facebook’un dünyanın büyük bölümü için “internet ile aynı anlama geldiğini” söylüyor. Aoun, bu nedenle kesintinin “büyük bir altyapı çöküntüsünden” farkı olmadığını belirtiyor.

Facebook kendi internetini inşa etti

Dünya genelinde Facebook’un aralarında Facebook.com, Massenger, Instagram ve WhatsApp’ın da olduğu sosyal medya ürün ailesini kullanan 3,5 milyardan fazla insan var. En çok Facebook kullanıcısının bulunduğu ülke 340 milyon ile Hindistan. ABD’de de 200 milyon kadar Facebook kullanıcısının olduğu tahmin ediliyor.

Bu durum tesadüfî değil. Facebook gelişmekte olan ülkelerde internete erişimi artırmak için yıllardır çalışıyor. Erişimin arttığı takdirde kullanıcı sayısının da artacağını tahmin ediyorlardı. Bu amaçla şirket, uydular, insansız hava araçları ve radyo bağlantılı kablosuz ağlar üzerinde araştırma yaptı. Fiziki internet altyapısını geliştirmek için yerel telekomünikasyon firmalarıyla ortaklıklar kurdu.

Facebook 2013 yılında Internet.org adını verdiği, kullanıcılara veri ücreti ödemeden Facebook ve bazı sitelere erişimini sağlayan bir girişim başlattı. Bu girişim, Mark Zuckerberg’in dünyanın yüzde 85’ini internete erişim sağlama planının bir parçasıydı. Bazı engellemelere rağmen bugün “Free Basics” adını alan bu girişim, diğer ülkelere yayıldı. Facebook 2018’de Internet.org sayesinde 100 milyon kişinin internete kavuştuğunu açıkladı. 2019 yılında Free Basics 30’u Afrika’da olmak üzere 65 ülkede kullanımdaydı. Geçen yıl şirket kullanıcıların veri kullanım kotalarının doldursalar bile sadece Facebook ürünlerine değil, tüm internete düşük bant trafiği ile erişebildiği Facebook Discover girişimini başlattı.

Bu programın bir versiyonu Afganistan’da da mevcut ve burada yeni internet kullanıcılarının çoğu için tüm internet Facebook, Facebook Messenger ve WhatsApp demek. İnternetin tamamına erişimi bulunanlar........

© Fikir Turu


Get it on Google Play