Türkiye'nin Başlıca Makroekonomik Göstergeleri-1: Enflasyon

Acısıyla tatlısıyla, sevinçleri ve hüzünleriyle 2025 yılını geride bıraktık; ömür defterinden bir yaprak daha düştü. 2026 yılının 2025 yılından daha güzel, daha barışçıl, mutlu ve huzurlu bir yıl olmasını temenni edelim. Ama mevcut gerilimler, çatışmalar ve jeopolitik riskler dikkate alındığında bu ihtimalin çok da yüksek olmadığını peşinen belirtelim. Umarız güç sahipleri ellerindeki gücü –bugünlerde bunun çıplak örneklerini gördüğümüz üzere- haydutluk, eşkıyalık, hukuksuzluk, savaş, yağma ve zulüm için değil; barış, adalet, dayanışma, paylaşım ve işbirliği yolunda harcamayı tercih ederler.

Bu yazı, eldeki son veriler itibariyle başlıca makroekonomik göstergeler üzerinden Türkiye ekonomisinin durumu hakkında genel bir değerlendirme yapmayı amaçlayan bir dizinin ilk yazısıdır. Bir ekonominin durumu ve bir ülkenin ekonomik performansıyla ilgili en kritik, en önemli üç makro gösterge reel ekonomik büyüme, enflasyon ve işsizliktir. Bunlara faiz oranları, bütçe açıkları (iç denge), cari işlemler açığı (dış denge) ile iç ve dış borçlar da eklenebilir. Bu yazı dizisinde fırsat buldukça sırasıyla enflasyon, işsizlik, reel ekonomik büyüme, faizler, cari işlemler dengesi ve kamu borçları irdelenecektir. Dolayısıyla bu yazıda sadece enflasyonla ilgili bir değerlendirme yapılmaktadır.

Geçtiğimiz günlerde enflasyon rakamları açıklandı. TÜİK tarafından açıklanan resmi verilere göre 2025 yılının tamamı itibariyle –tüketici fiyat endeksi TÜFE bazında- enflasyon 0,89 olarak gerçekleşti. Acaba bu rakamı nasıl okumak gerekir? Yaklaşık 1 oranında bir enflasyon iyi bir şey mi, yoksa kötü bir şey midir? Son 20 yıllık dönemde Türkiye'de enflasyon nasıl bir seyir izlemiştir? Enflasyon neden yükselir? Nasıl düşürülebilir? Kısa kısa bu sorular üzerinde duralım.

Malûm son yıllarda Türkiye'nin en önemli ekonomik sorunlarının başında enflasyon geliyor. Biraz daha geniş bir zaman dilimini esas alarak bakarsak, denebilir ki, Türkiye maalesef 1970’li yıllardan beri sürekli kronik-yüksek enflasyon sorunuyla boğuşan bir ülkedir. AKP iktidarının ilk döneminde sağlanan siyasi ve ekonomik istikrar, en önemlisi de mali disiplin ve Merkez Bankası özerkliği sayesinde 2005-2016 döneminde başarılan “tek haneli enflasyon” dönemi bir istisna olmak üzere, Türkiye'nin son elli yılı esas itibariyle bir kronik-yüksek enflasyon dönemidir. Türkiye'de enflasyonun son yirmi yıllık seyri Tablo 1 ve Grafik 1’de gösterilmiştir.

Tablo 1: Türkiye'de Enflasyon (2005-2025, Yıllık, TÜFE,........

© Fikir Coğrafyası