O valor da sanidade pública |
Pacientes nunha sala de espera de urxencias. / Manu Mitru
A tarde faise longa e a madrugada interminable. A primeira está chea de ruído. De queixas, de corredores ateigados, mesmo de xente que non sabe comportarse e confunde as salas de espera coa feira de Monterroso. Pero pouco a pouco a noite vai converténdose en madrugada e os mesmos corredores de antes agora énchense de silencio. De ecos, de cansazo e, sobre todo, de espera. As urxencias dos nosos hospitais están cheas de noites de espera e, se cadra, tamén de medo.
Non hai calmante que faga efecto, e nos rostros asustados de todos e cada un de nós vense os nomes dos nosos medos. Que é o que teño, será grave, por que me repiten as analíticas... De día todo son queixas, na maioría dos casos emitidas por aqueles que se afixeron a esquecer o moito que vale isto que agora desprezan con tanta facilidade. Pero, cando chega a madrugada e nada máis quedamos a soas cos nosos medos e temores é cando apretamos os dentes, tragamos saliva e, en silencio, rezamos porque, unha vez máis, nos saquen desta. E mentres a resposta non chega, buscámola na ollada de cada médico, cada doutora, cada enfermeira, cada celador e ata cada responsable de limpeza que se cruza no camiño das nosas angustias. E si, case sempre nola dan, que aí dentro ninguén evita unha ollada. Malo será que non levemos un sorriso de volta na madrugada. E se algún deles non nos responde é porque vén ata arriba, tentando sacar adiante a solución para algunha outra ollada de angustia previa.
A estas horas da madrugada, a miña nai conxura a súa dor deitada nunha camilla na que xa se perdeu a conta das horas que leva aí, aparcada nun corredor da zona de urxencias. Eu teño o lombo rebentado, e por momentos considero a opción de pedir un calmante máis. Pero para min, para os meus riles. E, entre tanto, unha muller ao noso carón quéixase en voz alta de como non vai haber sanidade privada, se isto é intolerable! «É intolerable», claro, porque ela entrou cunha dor na man logo de collela cun caixón da cociña e, en toda a media hora que leva deitada nunha padiola (xuro que foi así) aínda non foi ninguén a atendela.
Daquela ollo ao noso redor e o que vexo é unha enfermeira que se detén un minuto máis do necesario para tranquilizar a unha paciente que non deixa de chorar polo susto. Vexo un médico novo que explica un diagnóstico con paciencia aínda que leve doce horas de garda. Vexo celadores que levan cadeiras de rodas cun tacto e delicadeza que xa me gustaría ver en certos discursos e actitudes políticas. Vexo, en definitiva, homes e mulleres sostendo un sistema que moitas veces funciona ao límite pero que, con todo, seguen a deixar a pel por el. Ou, o que é o mesmo, por nós.
Por máis que moitas veces nos comportemos como nenos consentidos, deberiamos lembrar que a sanidade pública segue sendo unha das grandes conquistas colectivas da nosa sociedade, e facer un esforzo por non caer na trampa da nosa propia soberbia: pensamos que imos ser mellores, máis cool por poder dicir que nós somos máis da sanidade privada. E si, claro que si, guapi. Porque tú lo vales. Pero... Que cres que vai pasar cando xa todos esteamos aí?
Cando xa non sexan necesarios os cantos de serea, as ofertas irresistibles, cando xa non teñan que seducirnos con prezos «para todos os públicos»... Pois que vai ser? ¡Es el mercado, amigo! Os prezos empezarán a subir, a dispararse e, daquela...
Nos Estados Unidos, enfermar pode converterse nunha ruleta rusa financeira. Alí millóns de persoas viven co medo permanente de poñerse enfermas porque saben que unha factura médica pode arruinalos. Eis o tipo de indefensión que aparece cando a saúde deixa de ser un dereito e convértese nun produto: cando a lóxica do mercado entra no medicamento, o paciente deixa de ser un cidadán para converterse nun cliente. E cando iso ocorre, a pregunta xa non é «que necesitas?», senón «que podes pagar?».
Lembra, pois, que aquí non se fan esas preguntas. Dá igual se un é rico, pobre, novo, vello, autónomo ou xubilado. A padiola é a mesma para todos. E esa igualdade, que ás veces damos por sentada, é unha das cousas máis civilizadas que conseguimos construír como sociedade.
Por iso convén defendela.
Con recursos, con xestión e con sentido común. Pero tamén con algo que ás veces escasea: gratitude. Porque despois dunha noite enteira vendo traballar a toda esa xente, un chega a unha conclusión bastante sinxela: podemos queixarnos do moito que esperamos, pero cando de verdade fai falta, a sanidade pública sempre acaba aparecendo para salvarnos.
Suscríbete para seguir leyendo