We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Savaş sürecinde de insanlar düşünürler

32 59 0
13.10.2019

Savaş ve düşünce özgürlüğü ya da savaş günlerinde düşünce özgürlüğü sorunu, sanırım en yoğun biçimde Birinci Dünya Savaşı sırasında tartışıldı. O günlerde ‘Savaş karşıtlığı tehlike barındırır, zararlıdır’ diye başlayıp, ‘Savaşı kazanmak istiyorsak savaş karşıtlığını denetim altına almak gerekir’ diye gelişen ve düşüncenin kendisini olamasa da düşünceyi üreten, benimseyen, yaygınlaştırmaya çalışan beyinlerle mücehhez vücutları ceza olarak dört duvar arasında sessizleştirme uygulamasıyla sona eren savaş taraftarlığı fikriyatı, savaş günlerinin toplumsal düşünce kalıbı olarak kurgulanmıştı. Savaş karşıtlığı; neye karşı olmak? Savaşın adam öldürmekten başka bir şey olmadığına inanmak mı? Savaşı halk sağlığı sorunu olarak görmek mi? Şu ya da bu nedenle bizzat savaşı ya da savaşta başvurulan yöntemleri veya savaşın amacını, savaşa girme nedenlerini, zamanını, yerini benimsemeyerek karşı olmak mı? Harold Laski, 1929 yılında üniversitede verdiği ders notlarının kitaplaştırılarak yayımlandığı 1939 tarihli eserinin ‘Düşünce Özgürlüğü’ başlıklı ikinci bölümünde şöyle der: “Samimiyetle söylüyorum, 1914 yılında savaş kararına karşı genel grev edilsin isterdim; inanıyorum böyle bir eylem barındırdığı güçle halkı........

© Evrensel