menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Rezervler, kur ve enflasyon çıkmazı

30 0
28.03.2026

Savaşın Türkiye ekonomisi üzerindeki ilk etkilerinden biri, artan risk ve belirsizlik ortamında kısa vadeli spekülatif dış sermayenin hızla ülkeden çıkması oldu. Bu çıkışın TL’de sert bir değer kaybı yaratmasını önlemek için Merkez Bankasının 30 milyar doların üzerinde döviz rezervi sattığı tahmin ediliyor. Kullanılabilir likit rezervleri bu yüzden erimeye başlayan Merkez Bankasının, çıkan haberlere göre, elindeki altın rezervlerinin İngiltere’de tuttuğu kısmını devreye sokmayı da değerlendirmeye, hatta bir kısmını kullanmaya başladığı anlaşılıyor. Altın rezervlerinin bir bölümünü döviz ile takas ederek kullanmayı öngören bu planın amacı ise, sermaye çıkışlarının sürmesi halinde kur üzerindeki baskıyı bir süre daha sınırlayabilmek.

Son haftalarda yaşananlar, Merkez Bankasının döviz rezervlerinde son birkaç senede görülen artışın da aslında önemli ölçüde kısa vadeli spekülatif sermaye girişlerine dayandığını açık bir biçimde ortaya koydu. Bu girişlerle yükselen rezervler, hızlı çıkışlar ile kısa sürede erimeye başladı. Şimdilik sert bir kur şoku riskinden söz edilemeyecek olsa da döviz rezervlerindeki düşüşün, cari açıktaki kaçınılmaz artışla birleştiğinde ekonomideki kırılganlığı ve tedirginliği artırdığı açık.

Kur yönetimini daha da zorlaştırabilecek başlıca etkenlerden biri, yurt dışı sermaye çıkışlarının hızlanması olacaktır. Görünen o ki carry trade olarak tabir edilen en kısa vadeli spekülatif sermayenin önemli bir bölümü şimdiden çıkmış durumda. Buna ek olarak devlet tahvilleri ile hisse senedi piyasalarından da savaş başladığından bu yana 5 milyar doların üzerinde çıkış olduğu görülüyor. Bundan sonraki büyük risk ise yurt içinde yerleşiklerin yeniden dövize yönelmesi olacaktır. Şimdilik böyle bir tablo ortada yok. Ama böyle bir eğilim ortaya çıkarsa, mevduat sahiplerini TL’de tutabilmek için faiz artışları, faiz gelirleri üzerindeki stopajın düşürülmesi ya da kambiyo vergilerinin artırılması ve benzeri adımların gündeme gelmesi şaşırtıcı olmayacaktır. Kur korumalı mevduat sisteminin tasfiye edilmesini bir başarı hikayesi olarak sunan ekonomi yönetimi, böyle bir durumla........

© Evrensel