We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Bir fotoğrafa hikaye yazmak 3

15 9 6
23.10.2020

İkon bir fotoğrafa hikaye yazmaya devam ediyorum. Adı “Gökyüzünde yemek yiyen işçiler”. Son yıllarda ortaya çıkan belge ve bilgiler bu fotoğraf ve o sıralar çekilen diğer fotoğrafların halkla ilişkiler (PR) amaçlı, Rockefeller’in Empire State binasının inşaatının reklam fotoğrafları olduğu biliniyor.

Fotoğraf farklı okumalara meydan veriyor. Lewis Hine’ye göre “Emeğin onurunu” gösteriyor. Bu açıdan bakarsak “Değerleri yaratan emektir” deriz. Evet işçiler (Yalnızca kol emekçilerini değil mühendis, mimar gibi kafa emekçilerini de katıyorum) yaratıcı insanlar. Şimdi yüksekte bir inşaatın uzunca demir kolonuna oturmuş işçi fotoğrafı, yükseklik korkusu nedir bilmeyen işçilerin fotoğrafı niye ikon olmuştur. Hem büyük sermaye şirketlerinin inşaat firmalarının, hem de sendika dernek gibi emek mücadelesi veren örgütlerin duvarlarına asılıyor. Aynı fotoğraf nasıl oluyor da karşıt iki sınıfın duvarlarına asılıyor? İki farklı yorum ve bir fotoğraf. Görünüş ve gerçek arasındaki fark mı acaba? Görünüşte mutlu, korkusuz bir grup işçi zor bir iş başarıyorlar. Bu açıdan bakarsak sermaye o fotoğrafla dünyanın en yüksek demir binasını gösteriyor. O binayı dünya kapitalizminin abideleri arasına sokuyor ve bir ‘zaferi’ anlatıyor.

Peki, işçi sınıfının kurumları niye asıyor? İşçilerin korkusuzluğu, yaratıcılıkları, koca koca binaların yapımındaki ana unsur olmaları. Eğer işçiler olmasa bu binaların da olmayacağı, dolayısıyla “Emekle kurulur dünya”ya da Lewis Hine’nin söylemiyle “emeğin onuru”nun fotoğrafı olarak düşündükleri için diyebiliriz.

Bütün mesele fotoğrafın anlamlandırılması yani. O fotoğraf yıllardır yoksul Amerikan işçi sınıfının durumunu yansıtan fotoğraf olarak anlatıldı, yazıldı. Sözde Lewis Hine bir sosyolog olarak yaşanılan gerçekliği belgelemişti. Binbir numara ile elinde pizzalarla güvenliği geçmiş ve işçilerin sıradan günlük çalışmalarını belgelemişti. Bu minvalde birçok belgesel fotoğraf olarak yorumlar yazıldı. Gerçekliği ise son on yıldaki araştırmalarla ortaya çıktı. Bu fotoğraflar gerçekliği değil, kurmaca ve senaryo olarak bizzat şirket tarafından reklam amaçlı yapılmıştı.

Fotoğraf: Özcan Yaman/Evrensel

Şimdi gerçeklik açısından düşünürsek bu fotoğraflar reklam fotoğrafları. Ne işçilerin çalışma koşullarını ne de mutluluklarını anlatıyor. O fotoğrafların tek gerçekliği 69. katta, yerden 250 metre yüksekte çekilmiş olmaları. İşçilerin çalışma koşulları, yemek yemeleri ise ne kadar gerçek? Gördüğümüz........

© Evrensel


Get it on Google Play