Sırbistan’da bir adım ileri… |
Benzerlik oldukça çoktu; Vucic, Erdoğan’ı andırmaktaydı. Ancak kolay gönderildi.
Anlaşıldı ki, epey uzun yıldır iktidarda olmasına karşın yeterince “iyi” örgütlenememiş, örneğin ne bizim YSK’nin muadili Cumhuriyet Seçim Komisyonu üzerindeki etkisini sağlamlaştırabilmiş ne de adımlar atmış olsa bile yargıyı ele geçirebilmişti. Seçimlerde fazla hile hurda olmadı ve Vucic erken “pes” dediğinde henüz sandıkların tümü bile açılmamıştı.
Bir benzerlik “üçüncü kez” aday olmasıydı. Ancak “3” rakamından ötesi farklıydı. Anayasa üçüncü kez adaylığa izin vermediği için iki dönem cumhurbaşkanlığı yapan Vucic bu kez başbakan adayı olarak parlamento seçimlerine katılmıştı. Anayasa değişikliğini zorlayacak gücü de olmadığı ortadaydı.
Bir benzerlik de 2023 seçimlerini, karşısına aday çıkaran Avrupa Birliği yandaşı partiler koalisyonunu geride bırakarak kazanmasıydı. Noktasının konması benzer mi, göreceğiz.
Vucic’e muhalefet eksik olmadı, ama iki yıl öncesine kadar muhaliflerini görece kolay saf dışı bırakabildi. Örneğin yenilgilerinin ardından 2023 koalisyonu dağıldı, bazı bileşenleriyle koalisyonun yerinde yeller esiyor.
İki yıl önceyse, Vucic’in inşa ettirip kendi adıyla anılmasına özel önem verdiği ülkenin ikinci büyük kenti Novi Sad Tren İstasyonu’nun beton ön yağmurluk uzantısının çökmesi “yeni nesil” bir muhalefeti tetikledi. Vucic’in adıyla ileri ölçüde ilişkilendirdiği 16 kişinin ölümüne neden olan istasyon ön tavanının çökmesi, ülkede fazlasıyla sıkıntısı çekilip tepki toplayan yolsuzlukların simgesi oldu. Gençlik içinde mayalanan öfke patlaması hızla yayıldı.
Bir farklılık burada. 19 Mart bir yana, Türkiye’de tren kazaları, madenlerde göçüklerle heyelanlar, imar aflarının şiddetini artırdığı depremler, 17-25 Aralık sarsıntılarıyla fon vurgunlarının tümü etkili ve uzun süreli tepkilere yol açmadan bastırılırken Sırbistan’da böyle olmadı.
İstasyondaki çökme ve 16 can kaybı “Bardağı taşıran damla” oldu. Hep böyle olmuştur, yine böyle olacak ve kimsenin önceden kestiremeyeceği bir olay kitleleri sokaklara dökecektir. Geçen 19 Mart’ta bir örneğine tanık olduğumuz geçmiş kritik gelişmelerden biri, büyük Ekim Devrimi’nin provası niteliğindeki 1905 Devrimi’nin yaygınlaşmasına götüren Potemkin Zırhlısı’ndaki isyanın kurtlu kuru fasulye karavanası dolayısıyla patlamasıydı.
Sırbistan’da öfke birikimi gençlikle sınırlı değildi ve yayılmasının hemen tüm koşulları mevcuttu. Tepki ve protesto........