İş hayaletlere kalmadan…
Geçen haftaki yazımda hayaletlerden bahsetmediğimizin altını çizmiştim. Bu hafta hayaletlerden bahsedelim istiyorum. Günün anlamına uygundur. Charles Dickens’ın A Christmas Carol (Bir Noel Şarkısı) adıyla 1843’te yazılmış, çok sayıda Türkçe tercümesi olan, “Tuhaf Bir Yılbaşı Öyküsü” ismiyle kısaltılarak çocuk kitapları arasından da basımı yapılan kitabın karakterleri bu hayaletler. Nerden çıktı bu hayalet demeyin, ne de olsa “Her insanın ruhunun diğer insanlarla bir şeyler paylaşması, gezip görmesi gerekir. O ruh hayatta bunları yaşayamazsa bunu ölümden sonra yapmaya mahkumdur. Dünyayı dolaşmakla lanetlenir, yaşayamadıklarını ölümünden sonra görür ama tecrübe edemeden uzaktan bakar!" En azından Dickens öyle diyor.
İşte bu hayaletlerden birkaçı ziyaret eder Bay Scrooge’u bir yılbaşı gecesi. Yılbaşından nefret eden baş karakterin ismi çok şey anlatır: Scrooge, Screw (pinti) ve Gouge (düzenbâz) kelimelerinden türetilmiştir. İsmiyle müsemma derler ya işte öyle bir karakter Scrooge. Bizim kuşağın iyi bileceği Varyemez Amca’nın orijinal adı da ondan geliyor: "Scrooge McDuck". Bir diyalog sırasında yeğenine söyledikleri kayda değerdir onu anlamak için: "Mutlu Noellermiş. Senin mutlu olmaya ne hakkın var? Mutlu olmak için ne sebebin var? Ne de olsa yoksulsun."
Bir yılbaşı arifesi çok önce ölmüş olan onun gibi para düşkünü ortağı Marley’in hayaleti çıkagelir Scrooge’un evine. Ama ne geliş, belden aşağı yerleri süpüren zincirlerle sarılı, "Hayatımda ördüğüm zincirleri taşıyorum," der Marley halini açıklamak için, “en büyük özelliği bu zincirin para kasaları, anahtarlar, asma kilitler, hesap defterleri, senetler ve ağır demir cüzdanlardan yapılmış” olmasıdır. Çok pişmandır Marley: "Benim işim insaniyet, toplum refahı, yardımseverlik, inayet, hoşgörü ve cömertlik olmalıydı” diyecek kadar. Evin perdelerini açar Marley ve her yerde bir o yana bir bu yana huzursuzca dolaşan, inleyen ve onun gibi zincirlenmiş hayaletleri gösterir eski dostuna: “Hepsinin çektiği acının sebebi ortaktır: İnsanlara el uzatmak, yardım etmek istiyorlardı ama bu kabiliyeti [artık] sonsuza dek kaybetmişlerdi.”
Marley arkadaşını uyarmak için gelmiştir, üç hayalet uğrayacak sana der, sonunun benim gibi........
