İşçi şairdir: Çin’de kurye edebiyatı |
“Kullanmayacaksan o bilgiye ihtiyacın da yok. Ben bilgiye inanırım, kendimi geliştirmeye çalışırım. Ama diyelim ki kepçe operatörü olacaksa adam, yani bu herife integral öğretmeye gerek yok. O başka bir şey yapsın hatta meslek lisesine gitsin orada becerilerini geliştirsin. Bu herifin Rus klasiklerini okumaya da ihtiyacı yok.”
Teoman’ın birkaç yıl önce sarf ettiği bu sözler, geçtiğimiz günlerde yeniden dolaşıma girdi. Normal şartlarda eskimiş sayılacak bu ifadeleri tekrar konuşmaya gerek yok. Ancak Teoman’ın sözleri bir kez daha ekranlarımızda dönüp dururken Çin’de ilginç bir gelişme yaşandı. Kurye olarak çalışan 56 yaşındaki Wang Jibing, kırmızı ışıklarda beklerken karaladığı dizeleri bir kitapta topladı ve ülkesinin en prestijli şiir ödülüne layık görüldü. Yani bir işçi edebiyatı tüketmekle kalmadı; bizzat ‘ödüllü’ yaratıcısı oldu!
Temmuz ayında Lu Xun Ödülü’nü (1) kazanan Jibing’in düşüncelerini aktarma telaşı, gücünü mesaisinden alıyor. Şangay’ın sıkışık trafiğine takıldığında, asansörde katları çıkarken, restoranda yemek paketini beklerken ya da molalarında cebinden çıkarttığı telefona düşüncelerini sesli not düşüyor. Yorucu bir günün ardından eve geldiğinde bu kayıtları temize çekiyor.
Jibing, hayatın günlük akışında edindiği izlenimlerle yazdığı şiirlerini Alçak Uçuş adlı eserde bir araya getirdi. “Kanatlarınızı açmanın yüksekten uçmak anlamına geldiğini kim söylüyor? Alçaktan uçmak da uçmaktır” dizeleriyle başlayan şiir kitabı ödüle layık görüldü.
Köylü bir ailede dünyaya gelen Jibing, duvar ustası, çöp toplayıcısı, hurda metal satıcılığı gibi birçok işte çalıştı. 2019’dan bu yana motosikletli kurye olarak çalışıyor. Ancak........