İran neden Mekke Anlaşması’na katılmak istiyor? |
Bu yazıyı yazdığım saatlerde Katar, ABD-İran savaşının durdurulması için yeni bir yol haritası hazırladığını ve taraflara ilettiğini duyurdu. Henüz yol haritasının detaylarını bilmiyoruz, ancak ilk açıklamalara göre sürece bölge ülkeleri de garantör olacak. Sadece son birkaç gün içinde gerçekleşen üst düzey ziyaretleri, temasları ve toplantıları yapılan açıklamalarla birlikte ele aldığımızda Katar’ın yol haritasının önemli olduğunu ve bölge ülkelerinin de bu konuda mümkün olduğunca ağırlıklarını koymaya hazırlandığını söyleyebiliriz.
Son birkaç gün içinde gerçekleşen en önemli gelişme İran’ın Mekke Antlaşması’na katılma konusunda adım atması oldu. Henüz detaylar belli olmadı ve imzalar atılmadı ancak bu çerçevede Türkiye, Pakistan, Suudi Arabistan ve İran üst düzey güvenlik yetkililerinin katıldığı bir toplantının gerçekleşmesi oldukça dikkat çekici.
Genel olarak toparlayacak olursak;
-Mekke Antlaşması Türkiye’nin askeri sanayisine pazar bulma, Pakistan’ın bir nükleer güç olarak bölgesel meselelerde ağırlık kazanma, Suudi Arabistan’ın hem güvenlik açısından ittifaklarını güçlendirme hem de Hürmüz krizi sonrası alternatif enerji rotaları konusunda bölge ülkeleri ile yakınlaşma gibi hedeflerle şekillenmişti. Üç ülkenin de az çok ortaklaştığı bir diğer nokta ise yeni enerji ve ticaret rotalarının şekillendiği, boğazlar başta olmak üzere uluslararası enerji/ticaret rotalarının güvenliğinin tartışıldığı bir dönemde İsrail’in öngörülemez agresif politikalarla nüfuz genişletme hamleleri!
-Mekke Antlaşması genel olarak İran’a ve İran tarafından desteklenen, ancak Tahran’dan çok kendi ajandaları doğrultusunda hareket eden Husilere/Ensarullah’a karşı askeri bir kamp olarak yorumlanıyordu ancak bu doğru bir okuma değil. Antlaşmanın İran ile ilgili kısmı “Bölge değişirken senin de değişmen ve dünya ekonomisi ile ilişki kurman gerekiyor. Sen değişmeme konusunda ayak diredikçe bölge ülkeleri olarak biz zarar görüyoruz. Sana karşı yıkıcı bir savaş istemiyoruz ancak senin de yeni şartları gözetmen gerekiyor” şeklinde özetlenebilir.
-Nihayetinde İran’ın da eninde sonunda bu antlaşmaya katılması bekleniyordu ancak yine Türkiye, Pakistan, Suudi Arabistan ve İran açısından her birinin kendi özel şartları, beklentileri ve........