Bundan dört-beş yıl önce sevgili meslektaşım Duru Su Kadıoğlu ile Twitter’da örgütlü, kendilerine “nafaka mağdurları” adını veren grupları izlemeye başlamıştık. İki büyük grup vardı bunlardan ilki Süresiz Nafaka Mağdurları Platformu (SNM) diğeri de Boşanmış İnsanlar ve Aile Platformu (BIA). Üye sayıları çok olmamakla birlikte çıkardıkları ses epey yüksekti, çünkü medyada kendilerine hatırı sayılır bir destek mevcuttu.

Öncelikle kavramlara açıklık getirmek gerekiyor. Boşanma aşamasında taraflardan birinin ve çocukların mağdur olmaması için “tedbir” nafakası verilebiliyor. Çocukların bakım ve ihtiyaçları için bağlanana “iştirak nafakası” deniyor, ki kadınların pek çoğu bu iştirak nafakasından dahi mahrum. Tartışmaya konu olan, süresiz nafaka olarak adlandırılan “yoksulluk nafakası” ise taraflardan birinin (kadın olması şart değil) boşanma sonrası yoksulluğa düşmesi halinde, eğer diğer taraftan daha ağır bir kusuru yoksa ve talep edilirse bağlanıyor. Ancak sanıldığı gibi süresiz değil yoksulluğa düşenin iş bulması, evlenmesi ya da “haysiyetsiz bir hayat sürmesi” durumunda mahkeme kararıyla kaldırılabiliyor.

SNM ve BİA şöyle ayrışıyor. İlk gruptakiler çoğunlukla erkekler ve nafaka ödemek istemiyorlar. Erkek dayanışması medyada da kendine yer buluyor. Bu gruplar kendi dertlerini ifade ederken aynı zamanda sürekli gazetecileri etiketleyerek seslerini duyurmaya çalışıyorlar. Buraya kadar olağanüstü bir durum yok, ancak bu etiketlemeler bir süre sonra tanışıklığa, arkadaşlığa dönüşüyor. “Sayın xxx”ten “Serdar Abim”e geçiş ya da “adam yazılır xx okunur” türde bir tanışıklıktan bahsediyorum. Bu grubun esas hedefi kadınlara verilen haklar. Feministlere “feminazi” diyorlar, İstanbul Sözleşmesi’nin kaldırılmasına çok sevindiler, #İstanbulSözleşmesiÇöpte sırada Süresiz Nafaka Çocuk İcrası Velayet 6284 var” diye tweet attılar. Çağrılarına cevap verenlerden biri Hilal Kaplan oldu, Kaplan’ın “Ailenin Adı Yok” kitabını kendi Youtube kanallarında bizzat yazarı da davet ederek tanıttılar. Kaplan da 24 Aralık 2021’de Cumhurbaşkanı Erdoğan’a canlı yayında nafaka düzenlemesini sordu, iyi haberi uçurdu. Boşanmış İnsanlar ve Aile Platformu’nun başında bir kadın, İlknur Birsel var. Bu grubun derdi erkeklerin ikinci evliliğini yapamaması, nafaka yüzünden gelirlerinin azalması dolayısıyla ikinci eşlerin mağdur olması. Bu iki grup birbirleriyle pek anlaşamıyor. BİA hükümete erişip lobi faaliyeti yürütmeyi tercih ediyor aynı gazeteci ve köşe yazarlarıyla muhatap oluyor. SNM ise beklediği düzenleme yapılmadığı için bir dönem hükümete küsüp Yeniden Refah gibi başka partilere yanaştı. Anlaşamadıkları bir başka örgüt ise KADEM, muhafazakâr bir kadın........

© Evrensel