menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Mahir Çayan tartışmasına dair

62 0
25.04.2026

‘71 Devrimci Hareketi’nin, dönem TİP’inin parlamentarist-reformist çizgisiyle ve ardından da Mihri Belli’nin “Asker-sivil aydın zümre” önderliği ve Hikmet Kıvılcımlı’nın orducu yaklaşımından devrimci bir kopuşu da ifade ettiği biliniyor. THKO ve THKP-C ve sonrasında TKP/ML-TİKKO’nun “silahlı mücadele-gerilla savaşı”na yönelmeleri ve kurucu -savaşçı ilk önderlerinin katledilmesiyle başlayan yeni süreçte bu örgütlerin –denebilirse ikincil kademe mensuplarının– “eskinin devamı mı, yeni yol ve araçlar mı” tartışmasını da içeren yeniden toparlanma ve politik-ideolojik görüşler oluşturma dönemi (’74-80 yılları arası dönem), Türkiye’nin tümü de kendilerini Marksist-Leninist olarak gören ve ilan eden devrimci parti ve örgütlerinin yoğun siyasal pratik ve ideolojik tartışmalarıyla geçti. THKO’nun 1974’te başlattığı ve diğer örgütlerin de bir süre sonra benzer ya da farklı içerikleriyle yöneldikleri “özeleştiri süreci”nde daha belirgin olmak üzere, var olan örgütlerin bünyesinden “yeni örgütlerin doğuşu”na da bolca tanık olundu. Bu zamansal olarak kısa sayılabilecek dönemde yaşananların kapsamının hayli uzun bir anlatımını birçok gruptan çok sayıda yazar yaptı ve yapmaya devam ediyor. İrdelenmesi ancak yeni kitaplar boyutunda yapılabilir. Bu makalenin konusu bu değil.

Bu süreçte içinden en çok yeni örgüt çıkan yapı THKP-C oldu. Daha sağlığında Mahir Çayan’ın görüşleri ve dolayısıyla da pratiğiyle çatışmaya giren Yusuf Küpeli ve M. Ramazan Aktolga’nın, Abdülhamitçi/devletçi ve mücadeleye ihanetçi tutumu dışta tutulduğunda, Mahir’in “mirasçısı olma” iddiası, onun görüşlerini aynen savunduğunu söyleyenlerin de revize edilmesi gerektiğini savunanların ortak paydasıydı. Bunun farklı biçim ve içerikte halen devam ettiği ya da iddiaların bu yönde olduğu da söylenebilir.

Ancak 55 yıl sonra şimdi yeniden “Mahir’e Dönüş” ya da “Mahir’in Görüşlerinin Eleştirisi” vb. gibi söylem ana başlıkları altında, ‘71 devrimci hareketinin devrimci önderlerinden biri olan Mahir’in yazılarını ve eylemini (siyasal pratik) siyasal-ideolojik tartışmaların odağına çekmeye çalışanların ‘ortaya çıkması’ ve çok sayıda “sol youtuber”in de katılımı ve dijital........

© Evrensel